خرید پروانه کال چیست و چطور موقعیت خوب پیدا کنیم؟
خرید پروانه کال از خرید یک اختیار خرید در قیمت اعمال پایین، فروش 2 اختیار خرید در قیمت اعمال وسط و خرید یک اختیار خرید در قیمت اعمال بالا تشکیل میشود.
فاصله قیمتهای اعمال برابر است و بیشترین سود زمانی رخ میدهد که قیمت دارایی پایه در سررسید دقیقاً به قیمت اعمال وسط برسد.
بیشترین زیان به هزینه خالص اولیه محدود است و اگر قیمت در خارج از محدوده دو قیمت اعمال کناری قرار بگیرد، همین زیان حداکثری ایجاد میشود.
- دیدگاه بازار
- خنثی
- بیشترین سود
- محدود
- بیشترین زیان
- محدود
- وجه تضمین
- ندارد
جزوه و فهرست زمانی «جلسه 19: اسپرد پروانهای (Butterfly Spread)»
فهرست زمانی ویدیو
- 00:03اسپرد پروانهای چیست
- 01:00برای چه بازاری است
- 02:20با اختیار خرید یا اختیار فروش
- 03:25دقت در اجرای سه پایه
- 04:05فرمولها
- 05:05سه شکل: خنثی، نزولی، صعودی
- 07:35مثال روی اهرم: حالت خنثی
- 11:40حالت نزولی
- 13:50حالت صعودی
- 16:10اقدامهای بعدی
- 17:55تبدیل به اسپرد، وقتی سهم افت کرده
- 24:30تبدیل به اسپرد، وقتی سهم رشد کرده
اسپرد پروانهای چیست
سه قیمت اعمال با فاصلهی برابر انتخاب میکنید: یک اختیار با قیمت اعمال پایین میخرید، دو اختیار با قیمت اعمال وسط میفروشید و یک اختیار با قیمت اعمال بالا میخرید (Butterfly Spread).
این موقعیت ترکیب دو اسپرد است: یک اسپرد صعودی (خرید پایین، فروش وسط) و یک اسپرد نزولی (فروش وسط، خرید بالا). با اختیار خرید یا با اختیار فروش، یا ترکیب آنها، میشود ساختش؛ شکل سود و زیان یکی است.
- هنگام ورود پول میپردازید.
- بیشترین زیان همان پرداخت اول است.
- بیشترین سود وقتی است که سهم در سررسید روی قیمت اعمال وسط باشد.
برای چه بازاری است
- مناسب: بازار خنثی؛ وقتی انتظار دارید سهم تا سررسید در محدودهی مشخصی بماند.
- نامناسب: صعودی پرشتاب و نزولی پرشتاب.
دقت در اجرا
سه قرارداد درگیر است و چهار معامله. فاصلهی سفارش خرید و فروش در هر سه مهم است و تغییر کوچکی در پرمیومها کل حساب را عوض میکند. قراردادهای نقدشونده انتخاب کنید.
فرمولها
پرداخت خالص = پرمیوم دو خرید − پرمیوم دو فروش
حداکثر سود = فاصلهی دو قیمت اعمالِ کنار هم − پرداخت خالص
سربهسر پایین = قیمت اعمال پایین + پرداخت خالص
سربهسر بالا = قیمت اعمال بالا − پرداخت خالص
سه شکل
- خنثی: قیمت اعمال وسط نزدیک قیمت فعلی سهم است. ریسک کمتر و بازده بالقوهی کمتر.
- کمی نزولی: قیمت اعمال بالا نزدیک قیمت فعلی سهم است. سهم باید پایین بیاید تا وارد ناحیهی سود شود.
- کمی صعودی: قیمت اعمال پایین نزدیک قیمت فعلی سهم است. سهم باید بالا برود.
در دو شکل جهتدار، ریسک بیشتر است و بازده بالقوه هم معمولاً بیشتر.
مثال روی اهرم
اهرم حدود 26,000 ریال است و 26 روز تا سررسید مانده.
- خنثی، خرید 24,000، فروش دو تا 26,000، خرید 28,000: ناحیهی سود حدود 24,500 تا 27,500 ریال. بیشترین زیان همهی پول پرداختی است و بیشترین سود حدود 3.4 برابر آن.
- نزولی، خرید 22,000، فروش دو تا 24,000، خرید 26,000: با قیمت فعلی در زیان هستید؛ ناحیهی سود حدود 22,500 تا 25,500 ریال.
- صعودی، خرید 26,000، فروش دو تا 28,000، خرید 30,000: ناحیهی سود حدود 26,700 تا 29,300 ریال.
در هر سه، اگر سهم پرشتاب از ناحیهی سود رد شود، از طرف دیگر وارد زیان میشوید.
اقدامهای بعدی
- اگر پیش از سررسید بیشترِ سود به دست آمد: کل موقعیت را ببندید.
- اگر از ناحیهی سود بیرون افتادید: اگر پول کمی درگیر است و احتمال برگشت سهم را میدهید، نگه دارید. اگر پول زیادی درگیر است و برگشت را محتمل نمیدانید، پیش از رسیدن به حداکثر زیان ببندید.
- راه سوم: یکی از دو اسپردِ داخل پروانه را ببندید و دیگری را نگه دارید.
مثال پایه برای تبدیل
سهم 60,000 ریال است. اختیار خرید 50,000 را 12,000 ریال میخرید، دو اختیار خرید 60,000 را هر کدام 6,000 ریال میفروشید و اختیار خرید 70,000 را 3,000 ریال میخرید.
12,000 + 3,000 − 2 × 6,000 = 3,000
- پرداخت خالص 3,000 ریال
- حداکثر سود 7,000 ریال، فقط وقتی سهم در سررسید روی 60,000 ریال باشد
- ناحیهی سود از 53,000 تا 67,000 ریال
وقتی سهم افت کرده
سهم به 45,000 ریال رسیده و قیمت سه اختیار 2,000، 1,000 و 500 ریال شده است. اسپرد نزولیِ داخل پروانه به سود کامل رسیده؛ آن را میبندید: یکی از اختیارهای 60,000 را 1,000 ریال بازخرید میکنید و اختیار 70,000 را 500 ریال میفروشید. 500 ریال دیگر پرداختهاید.
آنچه میماند یک اسپرد صعودی است: خرید 50,000 و فروش 60,000، با هزینهی کل 3,500 ریال.
- سربهسر: 53,500 ریال
- حداکثر سود: 6,500 ریال
60,000 − 50,000 − 3,500 = 6,500
حداکثر سود کمی کمتر شده، ولی یک مزیت دارد: در پروانه، سود کامل فقط روی خودِ 60,000 ریال بود؛ حالا در هر قیمتی بالاتر از 60,000 ریال، سود کامل را دارید.
وقتی سهم رشد کرده
سهم به 75,000 ریال رسیده و قیمت سه اختیار 25,500، 16,000 و 7,000 ریال شده است. این بار اسپرد صعودیِ داخل پروانه به سود کامل رسیده؛ آن را میبندید: اختیار 50,000 را 25,500 ریال میفروشید و یکی از اختیارهای 60,000 را 16,000 ریال بازخرید میکنید.
25,500 − 16,000 − 3,000 = 6,500
9,500 ریال گرفتهاید و بعد از کم کردن 3,000 ریالِ اول، 6,500 ریال دریافت خالص دارید. آنچه میماند یک اسپرد نزولی است: فروش 60,000 و خرید 70,000.
- اگر سهم تا سررسید به زیر 60,000 ریال برگردد، همهی 6,500 ریال سود شماست.
- اگر سهم بالای 70,000 ریال بماند، زیان 3,500 ریال است.
10,000 − 6,500 = 3,500
ساختار موقعیت
برای ساخت خرید پروانه کال با قراردادهای همسررسید و فاصلههای برابر:
- 1 اختیار خرید (Call) با قیمت اعمال پایین خریداری میشود.
- 2 اختیار خرید با قیمت اعمال وسط فروخته میشود.
- 1 اختیار خرید با قیمت اعمال بالا خریداری میشود.
برای پایههای خریداریشده قیمت اختیار (پرمیوم) پرداخت میکنید و از 2 قرارداد میانی پرمیوم دریافت میکنید.
اختلاف پرمیومهای پرداختی و دریافتی معمولاً یک هزینه خالص ایجاد میکند. این هزینه خالص بیشترین زیان استراتژی است.
ساختار چهارپایه باعث میشود سود در محدودهای مشخص متمرکز شود. بهترین نتیجه دقیقاً در قیمت اعمال وسط رخ میدهد؛ در آن نقطه اختیار خرید پایین بیشترین ارزش موردنظر را ایجاد کرده، در حالی که دو اختیار وسط هنوز در مرز اعمال هستند و اختیار بالایی نیز ارزش ذاتی ندارد.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
این استراتژی با سناریویی هماهنگ است که انتظار داشته باشید قیمت دارایی پایه در سررسید به محدوده قیمت اعمال وسط نزدیک شود و حرکت بسیار بزرگی به بالا یا پایین نداشته باشد.
اگر قیمت زیر قیمت اعمال پایین باقی بماند، همه اختیارها بدون ارزش ذاتی تمام میشوند و هزینه خالص اولیه از دست میرود.
اگر قیمت بالاتر از قیمت اعمال بالا برود، اثر چهار قرارداد بهگونهای یکدیگر را خنثی میکند که ارزش ذاتی خالص ساختار دوباره به صفر میرسد و بیشترین زیان همان هزینه اولیه خواهد بود.
بنابراین برخلاف خرید ساده اختیار خرید، حرکت بسیار بزرگ صعودی برای این استراتژی مطلوب نیست.
از نظر نوسان، اثر تغییر نوسان به موقعیت قیمت و زمان بستگی دارد. در نزدیکی قیمت اعمال وسط، افزایش شدید نوسان میتواند احتمال دور شدن قیمت از ناحیه مطلوب سررسید را بیشتر در ارزش قراردادها منعکس کند.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
هزینه خالص:
پرمیوم اختیار پایین + پرمیوم اختیار بالا − 2 برابر پرمیوم اختیار وسط
بیشترین زیان برابر همین هزینه خالص است.
بیشترین سود در قیمت اعمال وسط رخ میدهد:
فاصله قیمت اعمال پایین تا وسط − هزینه خالص
چون فاصلهها برابر هستند، همین فاصله با فاصله وسط تا بالا یکسان است.
سربهسر پایینی:
قیمت اعمال پایین + هزینه خالص
سربهسر بالایی:
قیمت اعمال بالا − هزینه خالص
بین دو سربهسر موقعیت در سود است و بیشترین سود درست در قیمت اعمال وسط شکل میگیرد.
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- +145+145,000 در هر قرارداد
- بیشترین زیان
- −55−55,000 در هر قرارداد
- نقطهی سربهسر
- 1,055 و 1,345
- پرمیوم خالص پرداختی
- 5555,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید:
- خرید اختیار خرید با قیمت اعمال 1,000 و پرمیوم 260
- فروش 2 اختیار خرید با قیمت اعمال 1,200 و پرمیوم 120 برای هر قرارداد
- خرید اختیار خرید با قیمت اعمال 1,400 و پرمیوم 35
- اندازه قرارداد: 1,000 سهم
1,400 − 1,200 = 200
این مقدار بیشترین زیان است.
ارزش ذاتی دارد و سایر پایهها در این نقطه ارزش ذاتی مؤثر ندارند.
اگر قیمت 1,300 باشد:
اگر قیمت 1,000 یا پایینتر، یا 1,400 یا بالاتر باشد، بیشترین زیان 55,000 رخ میدهد.
وجه تضمین
خرید پروانه کال با قراردادهای همسررسید طبق ضوابط وجه تضمین نیاز ندارد، زیرا دو اختیار خرید فروختهشده در قیمت اعمال وسط با اختیارهای خریداریشده در دو طرف ساختار پوشش داده شدهاند.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
اثر گذشت زمان در پروانه به محل قیمت دارایی پایه بستگی زیادی دارد. اگر قیمت نزدیک قیمت اعمال وسط باشد، کاهش ارزش زمانی دو اختیار فروختهشده میتواند به شکل متفاوتی از اختیارهای کناری روی کل ساختار اثر بگذارد.
اگر قیمت نزدیک یکی از دو بال باشد، رفتار زمانی موقعیت نیز تغییر میکند. بنابراین نمیتوان فقط با یک جمله ثابت گفت گذشت زمان همیشه به نفع یا همیشه به زیان این استراتژی است.
تغییر نوسان نیز روی هر چهار قرارداد اثر دارد. در نزدیکی مرکز پروانه، افزایش نوسان معمولاً میتواند ارزش ساختار را به شکلی متفاوت از زمانی تغییر دهد که قیمت نزدیک یکی از قیمتهای اعمال کناری قرار دارد.
خطاهای رایج
- تصور اینکه رشد بیشتر قیمت دارایی پایه همیشه سود بیشتری ایجاد میکند.
- نادیده گرفتن شرط برابر بودن فاصله سه قیمت اعمال در ساختار استاندارد پروانه.
- توجه صرف به بیشترین سود و نادیده گرفتن باریک بودن محدوده سود بین دو سربهسر.
- انتخاب پایههای میانی با نقدشوندگی ضعیف با وجود دو برابر بودن تعداد آنها.
- مقایسه پروانهها فقط براساس هزینه خالص و بدون توجه به فاصله قیمت فعلی تا قیمت اعمال وسط.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
در پروانه کال باید نقدشوندگی هر سه قیمت اعمال را بررسی کنید. پایه وسط اهمیت ویژهای دارد، زیرا تعداد قرارداد آن 2 برابر هر یک از بالهای پروانه است.
فاصله قیمت خرید و فروش هر سه قرارداد میتواند روی هزینه خالص اثر بگذارد. اختلاف کوچک در اجرای پایه میانی، به دلیل وجود 2 قرارداد، اثر بیشتری بر محاسبه نهایی دارد.
زمان تا سررسید نیز با شکل باریک محدوده سود ارتباط دارد. قیمت باید در سررسید داخل محدوده دو سربهسر قرار بگیرد و بیشترین سود فقط در قیمت اعمال وسط ایجاد میشود.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن پروانههای کال قابل اجرا را با دادهی زنده بازار فهرست میکند و سود و زیان، دو نقطهی سربهسر، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. برای این استراتژی، فاصله قیمت فعلی دارایی پایه تا قیمت اعمال وسط و عرض محدوده میان دو سربهسر دو معیار مهماند؛ یکی محل هدف بیشترین سود و دیگری میزان فضای سودآوری را نشان میدهد.
پرسشهای پرتکرار
بیشترین سود خرید پروانه کال کجا رخ میدهد؟
بیشترین سود زمانی رخ میدهد که قیمت دارایی پایه در سررسید دقیقاً در قیمت اعمال وسط قرار بگیرد. فاصله گرفتن از این قیمت در هر دو جهت سود را کاهش میدهد.
بیشترین زیان چقدر است؟
بیشترین زیان به هزینه خالص پرداختی برای ساخت پروانه محدود است. این زیان در خارج از محدوده دو قیمت اعمال کناری رخ میدهد.
چرا دو نقطهی سربهسر وجود دارد؟
چون سود در یک محدوده میانی شکل میگیرد و با دور شدن قیمت از مرکز در هر دو سمت کاهش پیدا میکند. بنابراین یک سربهسر پایین و یک سربهسر بالا وجود دارد.
آیا حرکت شدید صعودی به نفع خرید پروانه کال است؟
خیر. پس از عبور قیمت از اعمال بالایی، ساختار ارزش ذاتی خالص بیشتری ایجاد نمیکند و نتیجه به بیشترین زیان اولیه برمیگردد.
چرا نقدشوندگی قرارداد وسط اهمیت زیادی دارد؟
زیرا در پایه وسط 2 قرارداد فروخته میشود. فاصله نامناسب قیمت خرید و فروش در این پایه میتواند اثر دوبرابری بر هزینه واقعی ساخت پروانه داشته باشد.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
ابزار رایگان مرتبط
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.