جلسه 18: اسپرد تقویمی (Calendar Spread)
در این جلسه
در جلسهی هجدهم، اسپرد تقویمی (Calendar Spread) بررسی میشود: خرید اختیاری با سررسید دورتر و فروش اختیاری از همان نوع با سررسید نزدیکتر، روی یک دارایی پایه و با قیمت اعمال یکسان. هدف، استفاده از تفاوت سرعت زوال ارزش زمانی دو قرارداد است.
مباحث اصلی این جلسه:
- ساختار اسپرد تقویمی با اختیار خرید یا اختیار فروش، و اینکه چرا در شروع معامله پرمیوم خالص پرداخت میشود.
- عملکرد ساختار خنثی وقتی قیمت سهم تا سررسید اول نزدیک قیمت اعمال میماند و قرارداد خریداریشده هنوز ارزش زمانی دارد.
- محدود بودن زیان ساختار اولیه به هزینهی ورود، و تفاوت محاسبهی سود و نقطههای سربهسر با اسپردهای همسررسید؛ ارزش قرارداد دورتر در سررسید اول باید با مدل قیمتگذاری برآورد شود.
- اثر نوسان ضمنی بر ارزش اختیار بلندمدت: افت نوسان میتواند سود را کم یا موقعیت را زیانده کند، حتی اگر سهم نزدیک قیمت هدف باشد.
- مدیریت موقعیت در سررسید نزدیک، بستن همزمان دو طرف، و خطر باقی ماندن فروش بدون پوشش اگر قرارداد خریداریشده زودتر فروخته شود.
- اسپرد تقویمی صعودی با اختیار خریدِ در زیان: لازم است سهم تا سررسید اول آرام بماند و در فاصلهی دو سررسید رشد کند؛ همراه با کنترل اندازهی موقعیت.
- مقایسهی ترکیب سررسیدهای نزدیک، میانی و دور از نظر هزینه، مدت درگیری سرمایه و امکان فروش دوبارهی اختیار کوتاهمدت.
مثالهای عددی نشان میدهند که سود این استراتژی به قیمت سهم، گذشت زمان و ارزش باقیماندهی قرارداد دورتر بستگی دارد. نگه داشتن اختیار خرید پس از بستن فروش، ساختار و ریسک معامله را عوض میکند.
فهرست زمانی ویدیو
برای رفتن به هر بخش، نوار زمان ویدیو را روی همان دقیقه ببرید.
- 00:03اسپرد تقویمی چیست
- 01:47حداکثر زیان، حداکثر سود و سربهسر
- 04:00چرا برآورد سود و زیان آن سختتر است
- 09:10برای چه بازاری است
- 09:30اسپرد تقویمی خنثی و مثال
- 13:50اثر نوسان ضمنی
- 18:05اقدامهای بعدی
- 23:45بستن بخشی از پایهی خرید
- 25:30اسپرد تقویمی صعودی
- 29:35نکتههای اسپرد تقویمی صعودی
- 31:30ترکیب سه سررسید
- 36:10مقایسهی سه ترکیب
جزوهی این جلسه
خلاصهی مکتوب و مرتبشدهی همین ویدیو، برای مرور و مراجعه.
اسپرد تقویمی چیست
اختیاری با سررسید نزدیک را میفروشید و اختیاری با همان قیمت اعمال و سررسید دورتر را میخرید (Calendar Spread). با اختیار خرید یا اختیار فروش، هر دو، میشود اجرا کرد. چون فقط سررسیدها فرق دارند، از نوع اسپرد افقی است.
این استراتژی همان قاعدهی «زمان بفروش» است: انتظار دارید سهم حرکت زیادی نکند، اختیار نزدیک بیارزش شود و پولش برایتان بماند، در حالی که اختیار دورتر هنوز ارزش زمانی دارد.
حداکثر زیان، حداکثر سود و سربهسر
- اختیار دورتر گرانتر است؛ پس هنگام ورود پول میپردازید.
- حداکثر زیان همین پرداخت خالص است، چه سهم خیلی بالا برود و چه خیلی پایین بیاید.
- حداکثر سود عدد ثابتی نیست. بیشترین سود وقتی است که سهم در سررسید نزدیک، حدود قیمت اعمال باشد.
- دو نقطهی سربهسر دارد که به قیمت اعمال و پرمیومها بستگی دارند.
چرا برآورد سود و زیان آن سختتر است
در استراتژیهایی که همهی پایهها یک سررسید دارند، سود و زیانِ سررسید دقیق حساب میشود، چون هر اختیار به اندازهی ارزش ذاتیاش میارزد.
اینجا موقعیت را در سررسیدِ نزدیک میبندید و در آن روز اختیار دورتر هنوز ارزش زمانی دارد. قیمت آن را باید با مدل قیمتگذاری برآورد کنید و این برآورد ممکن است با قیمت واقعی بازار در آن روز فرق کند. پس نمودار سود و زیان این استراتژی کمتر از بقیه قابل اتکاست.
برای چه بازاری است
- مناسب: صعودی کمشتاب یا نزولی کمشتاب.
- نامناسب: صعودی پرشتاب یا نزولی پرشتاب.
اسپرد تقویمی خنثی
قیمت اعمال را نزدیک قیمت فعلی سهم انتخاب میکنید. اگر با اختیار خرید اجرا شود، ناحیهی سود کمی به سمت بالا میرود و اگر با اختیار فروش، کمی به سمت پایین.
مثال: سهم 50,000 ریال است. اختیار خرید 50,000 ریالیِ سررسید فروردین را 5,000 ریال میفروشید و همان اختیار با سررسید تیر را 8,000 ریال میخرید.
8,000 − 5,000 = 3,000
اگر سهم در سررسید فروردین همان 50,000 ریال باشد، اختیار فروردین بیارزش میشود و برآورد این است که اختیار تیر حدود 5,000 ریال بیارزد.
5,000 − 3,000 = 2,000
سود حدود 2,000 ریال و بیشترین زیان 3,000 ریال است.
اثر نوسان ضمنی
وقتی نوسان ضمنی بالاست، هر دو اختیار گران میشوند، ولی اختیار دورتر بیشتر. اسپرد پهن و جذاب به نظر میرسد. خطر اینجاست که اگر بعداً نوسان ضمنی پایین بیاید، ارزش زمانیِ اختیار دورتر، که همهی حساب شما روی آن است، تند افت میکند و موقعیتی که روی نمودار در سود بود در عمل زیان میدهد.
اسپرد تقویمی ذاتاً ضد نوسان است: بهترین نتیجه را وقتی میدهد که سهم نزدیک قیمت اعمال بماند. نوسان زیاد احتمال بیرون رفتن از ناحیهی سود را بالا میبرد.
اقدامهای بعدی
- حالت مطلوب: سهم نزدیک قیمت اعمال مانده است. اختیار نزدیک بیارزش میشود و همان روز اختیار دورتر را میفروشید. بین بستن دو پایه فاصله نیندازید.
- اگر سهم زود افت کند یا زود بالا برود: بهترین کار صبر کردن تا سررسید نزدیک است، به امید برگشت سهم به ناحیهی سود؛ چون زیان از قبل محدود است. میتوانید کل موقعیت را هم با زیانی کوچک ببندید.
دو کاری که نباید بکنید:
- در افت سهم، اختیار دورتر را بفروشید و فروشِ اختیار نزدیک را تنها نگه دارید. زیان دیگر محدود نیست و وجه تضمین هم میخواهد.
- در رشد سهم، اختیار نزدیک را با زیان بازخرید کنید و اختیار دورتر را تنها نگه دارید.
بستن بخشی از پایهی خرید: در سررسید نزدیک، بهجای فروش همهی اختیارهای دورتر، فقط آنقدر بفروشید که هزینهی اول جبران شود. بقیه برای شما رایگان تمام شده است؛ اگر سهم رشد کند سود میبرید و اگر نکند چیزی از دست ندادهاید.
اسپرد تقویمی صعودی
این شکل بر دو فرض بنا شده است: سهم تا سررسید نزدیک حرکت زیادی نمیکند، و بعد از آن بالا میرود. هر دو اختیار را با قیمت اعمال بالاتر از قیمت سهم انتخاب میکنید.
مثال: سهم 45,000 ریال است. اختیار خرید 50,000 ریالیِ فروردین را 1,000 ریال میفروشید و همان اختیار با سررسید تیر را 1,500 ریال میخرید؛ پرداخت خالص 500 ریال. اگر اختیار فروردین بیارزش منقضی شود و سهم تا سررسید تیر به 60,000 ریال برسد، اختیار تیر 10,000 ریال میارزد؛ در برابر 500 ریالی که پرداختهاید.
چون هر دو شرط باید با هم درست از آب دربیایند، احتمال موفقیت کم است؛ در برابر، سود بالقوه زیاد و زیان محدود به همان پرداخت اول است.
- سهم پرنوسان انتخاب کنید که توان رشد داشته باشد.
- قیمت اعمال فقط یک پله بالاتر از قیمت سهم باشد، نه دو یا سه پله.
- چون احتمال از دست رفتن کل پول کم نیست، با بخش کوچکی از سرمایه وارد شوید.
- هر دو پایه را با هم ببندید؛ اختیار نزدیک را با زیان بازخرید نکنید تا اختیار دورتر تنها بماند.
ترکیب سه سررسید
اگر سه سررسید داشته باشید، مثلاً فروردین، تیر و شهریور، سه ترکیب ممکن است:
- کوتاهمدت، فروش فروردین و خرید تیر: هزینهی اولیه کم، سود بالقوه متوسط و کنترل ریسک خوب. برای نوسان متوسط.
- بلندمدت، فروش فروردین و خرید شهریور: هزینهی اولیه بیشتر و سود بالقوه بالا. اگر اختیار فروردین بیارزش شود، میتوانید اختیار تیر را هم بفروشید و اسپرد تازهای بسازید؛ جمع دو فروش ممکن است از قیمت خرید اختیار شهریور بیشتر شود. انعطافپذیرترین ترکیب؛ برای نوسان بالا.
- میانمدت، فروش تیر و خرید شهریور: زمان زیادی باید بگذرد تا سود به دست بیاید و در این مدت احتمال بیرون رفتن از ناحیهی سود بالا میرود. ضعیفترین ترکیب؛ فقط برای بازار کمنوسان.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
این ویدیو آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. فهرست کامل دوره در مرکز آموزش، راهنمای مکتوب استراتژیها در راهنمای استراتژیها و مقررات در قواعد بازار.