خرید پروانه پوت چیست و چطور موقعیت خوب پیدا کنیم؟
خرید پروانه پوت از خرید اختیار فروش در قیمت اعمال پایین، فروش 2 اختیار فروش در قیمت اعمال وسط و خرید اختیار فروش در قیمت اعمال بالا ساخته میشود.
با برابر بودن فاصله قیمتهای اعمال، بیشترین سود در سررسید دقیقاً در قیمت اعمال وسط رخ میدهد.
بیشترین زیان برابر هزینه خالص اولیه است و اگر قیمت در خارج از محدوده قیمتهای اعمال کناری قرار بگیرد، سودی از ارزش ذاتی خالص ساختار باقی نمیماند.
- دیدگاه بازار
- خنثی
- بیشترین سود
- محدود
- بیشترین زیان
- محدود
- وجه تضمین
- ندارد
جزوه و فهرست زمانی «جلسه 35: خرید پروانه پوت (Long Put Butterfly)»
فهرست زمانی ویدیو
- 00:00باترفلای با اختیار فروش چیست
- 01:25مثال روی توان: با اختیار خرید و با اختیار فروش
- 05:45برای چه بازاری است
- 06:50پرداخت خالص و نقاط مهم نمودار
- 09:35وضعیت سه پایه و نقش گذشت زمان
- 12:45باترفلای جهتدار
- 15:00باترفلای با بالهای پهنتر
- 21:05سهم حرکت نکرد: بستن یا انتقال به سررسید بعد
- 22:15حرکت سهم: رول کردن کل موقعیت
- 23:55تبدیل به اسپرد
- 27:25قاعدهی خروج اضطراری
باترفلای با اختیار فروش چیست
یک اختیار فروش با قیمت اعمال پایین میخرید، دو اختیار فروش با قیمت اعمال میانی میفروشید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال بالا میخرید؛ با یک سررسید (Long Put Butterfly). این ترکیبِ یک اسپرد صعودی و یک اسپرد نزولیِ اختیار فروش است.
دو پایهی خرید را «بال» و دو پایهی فروشِ وسط را «بدنه» میگویند.
مثال
توان حدود 29,400 ریال است و 46 روز تا سررسید مانده. قیمتهای تئوریک اختیارهای فروش: 28,000 ریالی 718 ریال، 30,000 ریالی 1,469 ریال و 32,000 ریالی 2,557 ریال.
718 + 2,557 − 2 × 1,469 = 337
همین باترفلای با اختیارهای خرید هم 337 ریال تمام میشود و نمودار، سود، زیان و سربهسرهایش یکی است. در بازار واقعی قیمتها کمی فرق میکنند؛ هر دو را حساب کنید و ارزانتر را بردارید.
برای چه بازاری است
برای بازار خنثی: صعود یا نزول کمشتاب. زیان در هر دو طرف محدود است و از روز اول معلوم. برای انتظار حرکت پرشتاب مناسب نیست.
نقاط مهم نمودار
- بیشترین زیان: پرداخت خالص، 337 ریال.
- بیشترین سود: 1,663 ریال؛ اگر سهم در سررسید دقیقاً روی قیمت اعمال میانی باشد.
2,000 − 337 = 1,663
- سربهسر بالا: 31,663 ریال.
32,000 − 337 = 31,663
- سربهسر پایین: 28,337 ریال.
28,000 + 337 = 28,337
وضعیت سه پایه و نقش گذشت زمان
در شکل معمول، قیمت اعمال میانی نزدیک قیمت سهم است؛ پس اختیار بالایی در سود و اختیار پایینی در زیان است.
اختیارهای نزدیک قیمت سهم ارزش زمانی خود را تندتر از بقیه از دست میدهند. چون همینها را فروختهاید، اگر سهم حرکت نکند، گذشت زمان به سود شماست.
باترفلای جهتدار
اگر فکر میکنید سهم تا حدی حرکت میکند و بعد میایستد، میتوانید قیمت اعمال میانی را روی همان قیمتِ مورد انتظار بگذارید، نه روی قیمت فعلی. هزینه کمتر و سودِ بالقوه بیشتر میشود؛ ولی اگر سهم حرکت نکند زیان میکنید و احتمال موفقیت کمتر است.
باترفلای با بالهای پهنتر
میشود فاصلهی بالها را دو پله گرفت: اختیار فروش 26,000 ریالی را 284 ریال و اختیار فروش 34,000 ریالی را 3,942 ریال میخرید و همان دو اختیار 30,000 ریالی را میفروشید.
284 + 3,942 − 2 × 1,469 = 1,288
- سربهسرها حدود 27,290 و 32,710 ریال میشوند؛ بازهی سود پهنتر و احتمال موفقیت بیشتر.
- بیشترین سود حدود 2,700 ریال؛ بیشتر از حالت معمول.
- بیشترین زیان 1,288 ریال؛ نزدیک چهار برابرِ حالت معمول.
- اثر گذشت زمان کندتر است؛ باید زمان بیشتری بگذرد تا سود دیده شود.
سهم حرکت نکرد
- بستن زودتر: وقتی 70 تا 80 درصدِ بیشترین سود به دست آمد، ببندید. بیشترین سود فقط روی یک نقطه است و احتمالش کم.
- انتقال به سررسید بعد: اگر نزدیک سررسیدید و هنوز فکر میکنید سهم همین حدود میماند، موقعیت را میبندید و همان را با سررسید دورتر باز میکنید.
حرکت سهم
- رول کردن کل موقعیت: اگر سهم به قیمت اعمال بالا رسیده و فکر میکنید یک پله بالاتر آرام میگیرد، هر سه پایه را میبندید و باترفلای را یک پله بالاتر باز میکنید. در افت سهم، یک پله پایینتر. این کار را زود انجام بدهید؛ وقتی هنوز به بیشترین زیان نرسیدهاید.
- تبدیل به اسپرد: 30 روز مانده و توان به 32,000 ریال رسیده است. اگر فکر میکنید رشد ادامه دارد، یکی از دو اختیار فروش 30,000 ریالی را 491 ریال بازخرید میکنید و اختیار فروش 32,000 ریالی را 1,160 ریال میفروشید. اسپرد صعودی فروش میماند.
1,160 − 491 − 337 = 332
اگر سهم بالای 30,000 ریال بماند، 332 ریال سود میکنید؛ یعنی موقعیت از زیان به سود میآید. ولی اگر سهم برگردد و زیر 28,000 ریال برود، زیان 1,668 ریال میشود؛ خیلی بیشتر از 337 ریالِ حالت بدون اقدام. پس فقط وقتی که دیدتان صعودی است. در افت سهم، همین کار برعکس انجام میشود و اسپرد نزولی میماند.
قاعدهی خروج اضطراری
اگر حدود نیمی از ارزش زمانیِ پایهها از بین رفته و قیمت سهم از یکی از دو سربهسر بیرون زده است، موقعیت را با زیان ببندید و منتظر نمانید؛ احتمال موفقیت از اینجا به بعد کم است.
ساختار موقعیت
ساختار استاندارد خرید پروانه پوت با سررسید یکسان شامل این چهار قرارداد است:
- 1 اختیار فروش (Put) با قیمت اعمال پایین خریداری میشود.
- 2 اختیار فروش با قیمت اعمال وسط فروخته میشود.
- 1 اختیار فروش با قیمت اعمال بالا خریداری میشود.
فاصله قیمت اعمال پایین تا وسط و فاصله وسط تا بالا برابر است.
برای اختیارهای دو طرف قیمت اختیار (پرمیوم) پرداخت میکنید و از فروش 2 اختیار میانی پرمیوم دریافت میکنید. اختلاف این جریانها معمولاً یک هزینه خالص ایجاد میکند.
در سررسید، بهترین نقطه برای این ساختار قیمت اعمال وسط است. در آن سطح، اختیار فروش با قیمت اعمال بالا دارای ارزش ذاتی برابر فاصله دو اعمال است، در حالی که پایههای میانی و پایین در نقطهای قرار میگیرند که نتیجه خالص به بیشترین مقدار خود میرسد.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
خرید پروانه پوت به دنبال حرکت شدید نزولی نیست. این ساختار زمانی بهترین نتیجه را میدهد که قیمت دارایی پایه در سررسید در نزدیکی قیمت اعمال وسط قرار بگیرد.
اگر قیمت بالاتر از قیمت اعمال بالا باشد، همه اختیارهای فروش بدون ارزش ذاتی تمام میشوند و هزینه خالص اولیه از دست میرود.
اگر قیمت بسیار پایینتر از قیمت اعمال پایین قرار بگیرد، ارزش ذاتی چهار پایه به دلیل فاصلههای برابر یکدیگر را خنثی میکنند و دوباره نتیجه خالص سررسید پیش از هزینه اولیه به صفر میرسد.
بنابراین هم حرکت بسیار زیاد به بالا و هم حرکت بسیار زیاد به پایین میتواند نتیجه را به بیشترین زیان نزدیک کند.
از نظر نوسان و زمان، رفتار پروانه به محل قیمت فعلی نسبت به سه قیمت اعمال وابسته است و نمیتوان آن را مانند خرید یک اختیار فروش منفرد تحلیل کرد.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
هزینه خالص:
پرمیوم اختیار پایین + پرمیوم اختیار بالا − 2 برابر پرمیوم اختیار وسط
بیشترین زیان برابر هزینه خالص پرداختی است.
بیشترین سود در قیمت اعمال وسط شکل میگیرد:
فاصله قیمت اعمال پایین تا وسط − هزینه خالص
با برابر بودن فاصلهها، میتوان از فاصله وسط تا بالا نیز استفاده کرد.
سربهسر پایینی:
قیمت اعمال پایین + هزینه خالص
سربهسر بالایی:
قیمت اعمال بالا − هزینه خالص
قیمت در سررسید باید بین این دو نقطه قرار بگیرد تا موقعیت سود خالص داشته باشد.
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- +135+135,000 در هر قرارداد
- بیشترین زیان
- −65−65,000 در هر قرارداد
- نقطهی سربهسر
- 1,165 و 1,435
- پرمیوم خالص پرداختی
- 6565,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید:
- خرید اختیار فروش با قیمت اعمال 1,100 و پرمیوم 35
- فروش 2 اختیار فروش با قیمت اعمال 1,300 و پرمیوم 95 برای هر قرارداد
- خرید اختیار فروش با قیمت اعمال 1,500 و پرمیوم 220
- اندازه قرارداد: 1,000 سهم
پس فاصلهها برابرند.
این مقدار بیشترین زیان است.
ارزش ذاتی دارد.
اختیارهای میانی در قیمت اعمال خود هستند و اختیار پایین ارزش ذاتی ندارد.
اگر قیمت 1,200 باشد:
اگر قیمت 1,100 یا پایینتر باشد، یا اگر به 1,500 یا بالاتر برسد، بیشترین زیان همان 65,000 است.
وجه تضمین
خرید پروانه پوت با قراردادهای همسررسید طبق ضوابط وجه تضمین نیاز ندارد، زیرا دو اختیار فروش فروختهشده در قیمت اعمال وسط با دو اختیار فروش خریداریشده در دو طرف ساختار پوشش داده شدهاند.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
در پروانه پوت، اثر زمان به موقعیت دارایی پایه نسبت به قیمت اعمال وسط وابسته است. اگر قیمت به مرکز ساختار نزدیک باشد، کاهش ارزش زمانی پایههای میانی و کناری میتواند به شکلی متفاوت از زمانی عمل کند که قیمت نزدیک یکی از بالها قرار دارد.
در نتیجه، نمیتوان کاهش زمان را صرفاً مثبت یا منفی دانست. وضعیت قیمت فعلی بخش مهمی از تحلیل است.
تغییر نوسان نیز به هر چهار قرارداد اثر میگذارد. چون ترکیب شامل هم خرید و هم فروش اختیار است، اثر خالص افزایش نوسان میتواند با تغییر قیمت دارایی پایه و زمان باقیمانده تغییر کند.
خطاهای رایج
- تصور اینکه افت شدید دارایی پایه برای خرید پروانه پوت همیشه مطلوب است.
- نادیده گرفتن قیمت اعمال وسط بهعنوان نقطه بیشترین سود سررسیدی.
- استفاده از قیمتهای اعمال با فاصله نامساوی و مقایسه آن با پروانه استاندارد.
- توجه صرف به بازده حداکثری و ندیدن محدود بودن عرض منطقه سود.
- کماهمیت دانستن فاصله قیمت خرید و فروش پایه میانی با وجود تعداد 2 قرارداد در آن.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
در این استراتژی باید نقدشوندگی هر سه قیمت اعمال را بررسی کنید. پایه وسط به دلیل وجود 2 قرارداد نقش مهمتری در کیفیت اجرای موقعیت دارد.
فاصله قیمت خرید و فروش هر اختیار مستقیماً روی هزینه خالص اثر میگذارد. اگر قیمتهای معاملاتی واقعی با قیمتهای محاسباتی تفاوت داشته باشند، دو سربهسر و درصدهای بازده نیز جابهجا میشوند.
زمان تا سررسید را نیز در کنار فاصله قیمت فعلی تا اعمال وسط بررسی کنید. هرچه قیمت برای رسیدن به مرکز پروانه حرکت بیشتری لازم داشته باشد، سناریوی موردنیاز متفاوت خواهد بود.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن پروانههای پوت قابل اجرا را از روی دادهی زنده فهرست میکند و سود و زیان، نقاط سربهسر، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. برای این استراتژی، بهتر است علاوه بر درصد بیشترین سود، ببینید قیمت فعلی دقیقاً کجای بازه دو سربهسر قرار گرفته و تا نقطه بیشترین سود یعنی قیمت اعمال وسط چه فاصلهای دارد.
پرسشهای پرتکرار
بیشترین سود خرید پروانه پوت چه زمانی رخ میدهد؟
بیشترین سود زمانی ایجاد میشود که قیمت دارایی پایه در سررسید دقیقاً به قیمت اعمال وسط برسد. حرکت به هر سمت از این نقطه سود را کاهش میدهد.
بیشترین زیان این ساختار چقدر است؟
بیشترین زیان همان هزینه خالص اولیه است. این مقدار در خارج از محدوده قیمتهای اعمال کناری رخ میدهد.
چرا خرید پروانه پوت دو نقطهی سربهسر دارد؟
چون محدوده سود در اطراف قیمت اعمال وسط قرار گرفته است. ورود قیمت از هر سمت به این ناحیه یک سربهسر جداگانه ایجاد میکند.
آیا افت خیلی زیاد قیمت به نفع پروانه پوت است؟
خیر. پایینتر از قیمت اعمال پایین، ارزش ذاتی پایهها به دلیل ساختار متقارن یکدیگر را خنثی میکنند و سود از بین میرود.
آیا فقط بیشترین بازده برای انتخاب پروانه کافی است؟
خیر. عرض محدوده سود، فاصله قیمت فعلی تا مرکز، زمان تا سررسید و نقدشوندگی هر سه قیمت اعمال نیز اهمیت دارند.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
ابزار رایگان مرتبط
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.