اسپرد نزولی فروش چیست و چطور موقعیت خوب پیدا کنیم؟
اسپرد نزولی فروش برای زمانی است که انتظار دارید قیمت دارایی پایه کاهش پیدا کند، اما میخواهید هزینه خرید اختیار فروش را با فروش یک اختیار دیگر کاهش دهید.
در این استراتژی یک اختیار فروش (Put) با قیمت اعمال بالاتر میخرید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر میفروشید.
هم بیشترین سود و هم بیشترین زیان محدود است و بیشترین زیان به هزینه خالصی محدود میشود که در ابتدای موقعیت پرداخت کردهاید.
- دیدگاه بازار
- نزولی
- بیشترین سود
- محدود
- بیشترین زیان
- محدود
- وجه تضمین
- ندارد
جزوه و فهرست زمانی «جلسه 34: اسپردهای اختیار فروش (Put Spreads)»
فهرست زمانی ویدیو
- 00:00اسپردهای عمودی با اختیار فروش
- 00:50اسپرد نزولی فروش
- 01:50مثال روی اهرم: نسخهی پرریسک و محافظهکارانه
- 05:45پرداخت خالص و نقاط مهم نمودار
- 06:25مقایسه با اسپرد نزولی خرید
- 11:00کدام بهتر است
- 12:50افت سهم: بستن، رول داون، بازخرید پایهی فروش
- 16:50تبدیل به باترفلای یا کاندور
- 21:05رشد سهم: صبر، بستن، رول به بالا و جلو
- 24:10هشدار: پایهی خرید را نفروشید
- 25:05اسپرد صعودی فروش
- 28:45مقایسه با اسپرد صعودی خرید
- 30:25اقدامهای بعدی اسپرد صعودی فروش
اسپرد نزولی فروش
اختیار فروش با قیمت اعمال بالاتر را میخرید و اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر را میفروشید؛ با یک سررسید (Bear Put Spread).
- مناسب: نزولی کمشتاب.
- نزولی پرشتاب: زیان ندارد، ولی سود سقف دارد.
- صعودی پرشتاب: نامناسب.
مثال
اهرم حدود 28,000 ریال است و 52 روز تا سررسید مانده. اختیار فروش 30,000 ریالی را 4,230 ریال میخرید و اختیار فروش 28,000 ریالی را 2,976 ریال میفروشید.
4,230 − 2,976 = 1,254
- بیشترین زیان: همان پرداخت خالص، 1,254 ریال؛ اگر سهم در سررسید بالای 30,000 ریال باشد.
- بیشترین سود: 746 ریال؛ اگر سهم زیر 28,000 ریال باشد.
2,000 − 1,254 = 746
- سربهسر: 28,746 ریال.
30,000 − 1,254 = 28,746
این نسخه محافظهکارانه است: با قیمت فعلی سهم هم در ناحیهی سود هستید. اگر قیمتهای اعمال را پایینتر بگیرید، مثلاً 26,000 و 28,000 ریال، هزینهی ورود کمتر و سودِ بالقوه بیشتر است، ولی سهم باید واقعاً افت کند تا سود کنید.
مقایسه با اسپرد نزولی خرید
با همان دو قیمت اعمال میشود اسپرد نزولی را با اختیارهای خرید ساخت: فروش اختیار خرید 28,000 ریالی و خرید اختیار خرید 30,000 ریالی. نمودار و عددها خیلی نزدیکاند: آنجا بیشترین سود 771 ریال و بیشترین زیان 1,229 ریال بود.
تفاوت اصلی: اسپرد با اختیار خرید با دریافت پول باز میشود و وجه تضمین میخواهد؛ اسپرد با اختیار فروش با پرداخت پول باز میشود. دریافت پول در ابتدا بهتنهایی دلیل برتری نیست؛ سود را نسبت به کل پولِ درگیر بسنجید.
قاعدهی کلی: در شرایط برابر، برای دید نزولی اسپرد با اختیار فروش معمولاً بهتر عمل میکند.
افت سهم: پنج اقدام
- صبر تا سررسید: وقتی زمان کمی مانده، هنوز بخش مهمی از سود به دست نیامده و از سربهسر فاصلهی کافی دارید.
- بستن زودتر: وقتی زمان زیادی مانده و 70 تا 80 درصدِ بیشترین سود به دست آمده است.
- رول داون: اسپرد را میبندید و همان را یک پله پایینتر باز میکنید؛ اگر فکر میکنید افت ادامه دارد.
- بازخرید پایهی فروش: اگر انتظار ریزش شدید دارید. مثال: 30 روز مانده و اهرم به 26,000 ریال رسیده است. اختیار فروش 28,000 ریالی را 2,017 ریال بازخرید میکنید. اختیار فروش 30,000 ریالی میماند و سود دیگر سقف ندارد.
- تبدیل به باترفلای یا کاندور: اگر فکر میکنید سهم همین حدود میماند. در مثال، با سهم روی 26,000 ریال، علاوه بر اسپردِ موجود، اختیار فروش 26,000 ریالی را 913 ریال میفروشید و اختیار فروش 24,000 ریالی را 296 ریال میخرید. بیشترین سود بیشتر میشود و زیان هر دو طرف بسته میماند. اگر سهم روی 28,000 ریال مانده بود، باترفلای با اختیار فروش ساخته میشد.
رشد سهم: سه اقدام
- کاری نکردن: بیشترین زیان از اول معلوم و محدود است. اگر احتمال برگشت سهم را میدهید، میشود صبر کرد.
- بستن کل موقعیت: اگر تحلیلتان عوض شده است. پیش از سررسید، اختیاری که خریدهاید هنوز ارزش زمانی دارد و بخشی از زیان برمیگردد.
- رول به بالا و جلو: اگر فکر میکنید افت سهم فقط عقب افتاده است. اسپرد را میبندید و با قیمتهای اعمال بالاتر و سررسید دورتر دوباره باز میکنید.
هشدار
در هیچ اسپردی پایهای را که خریدهاید نفروشید و پایهی فروش را تنها نگذارید. آن پایه محافظ شماست؛ بدون آن، یک فروشِ بدون پوشش با زیان بسیار بزرگ دارید.
اسپرد صعودی فروش
اختیار فروش با قیمت اعمال بالاتر را میفروشید و اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر را میخرید (Bull Put Spread). چون اختیارِ گرانتر را میفروشید، با دریافت خالص باز میشود.
بیشترین سود = دریافت خالص
بیشترین زیان = فاصلهی دو قیمت اعمال − دریافت خالص
سربهسر = قیمت اعمال بالا − دریافت خالص
- مناسب: صعودی کمشتاب.
- نامناسب: نزولی پرشتاب.
اگر قیمتهای اعمال را بالاتر از قیمت سهم بگیرید، پول بیشتری میگیرید ولی سهم باید رشد کند؛ اگر پایینتر بگیرید، پول کمتر و احتمال موفقیت بیشتر.
قاعدهی کلی: در شرایط برابر، برای دید صعودی اسپرد با اختیار خرید معمولاً بهتر عمل میکند و برای دید نزولی، اسپرد با اختیار فروش. ولی هر بار سود، زیان، فاصله تا سربهسر و پولِ درگیر را مقایسه کنید.
اقدامهای بعدی اسپرد صعودی فروش
- رشد سهم: صبر تا سررسید، یا بستن زودتر با 70 تا 80 درصدِ سود؛ رول به قیمتهای اعمال بالاتر اگر رشد ادامه دارد؛ یا بازخرید پایهی فروش و نگه داشتن اختیار فروشِ خریدهشده، اگر فکر میکنید بعد از این رشد، ریزش شدیدی در راه است.
- افت سهم: کاری نکردن، چون زیان محدود است؛ بستن موقعیت اگر تحلیلتان عوض شده؛ رول به پایین و به سررسید دورتر اگر فقط زمانبندی اشتباه بوده؛ یا تبدیل به آیرون باترفلای یا آیرون کاندور اگر سهم نزدیک قیمت اعمال پایین ایستاده است.
همان هشدار اینجا هم هست: پایهی خرید را نفروشید.
ساختار موقعیت
برای ساخت اسپرد نزولی فروش، دو اختیار فروش روی یک دارایی پایه و با سررسید یکسان در کنار هم قرار میگیرند:
- 1 اختیار فروش با قیمت اعمال بالاتر خریداری میشود.
- 1 اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر فروخته میشود.
برای قرارداد اول قیمت اختیار (پرمیوم) پرداخت میکنید و از قرارداد دوم پرمیوم دریافت میکنید. چون اختیار دارای قیمت اعمال بالاتر معمولاً پرمیوم بیشتری دارد، در شروع موقعیت معمولاً یک هزینه خالص پرداخت میشود.
فروش اختیار با قیمت اعمال پایینتر بخشی از هزینه خرید اختیار اول را جبران میکند. در مقابل، همین پایه فروختهشده باعث میشود سود استراتژی پس از افت قیمت دارایی پایه تا قیمت اعمال پایینتر دیگر افزایش پیدا نکند.
در نتیجه این ساختار با خرید ساده یک اختیار فروش تفاوت مهمی دارد: هزینه اولیه کمتر میشود، اما سقفی نیز برای سود نزولی ایجاد میشود.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
از نظر جهت قیمت، اسپرد نزولی فروش یک استراتژی نزولی است. هرچه قیمت دارایی پایه از قیمت اعمال بالاتر به سمت قیمت اعمال پایینتر حرکت کند، نتیجه موقعیت بهتر میشود.
اگر انتظار افت محدود یا متوسط داشته باشید، ساختار دوپایهای میتواند با این دیدگاه هماهنگ باشد. اما اگر انتظار افت بسیار بزرگی دارید، باید توجه داشته باشید که پایینتر رفتن قیمت از قیمت اعمال پایینتر دیگر سود بیشتری ایجاد نمیکند.
اگر قیمت دارایی پایه ثابت بماند یا افزایش پیدا کند، ممکن است بخشی یا تمام هزینه خالص پرداختی از دست برود. در سررسید، اگر قیمت در قیمت اعمال بالاتر یا بالاتر از آن قرار داشته باشد، هر دو اختیار فاقد ارزش ذاتی خواهند بود و بیشترین زیان رخ میدهد.
از نظر نوسان، یک پایه خریداری و یک پایه فروخته شده است. به همین دلیل اثر افزایش یا کاهش نوسان به سادگی خرید یک اختیار فروش منفرد نیست و باید همراه با فاصله قیمتهای اعمال و زمان باقیمانده بررسی شود.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
بیشترین زیان برابر هزینه خالص پرداختی است:
هزینه خالص = پرمیوم اختیار خریداریشده − پرمیوم اختیار فروختهشده
اگر قیمت دارایی پایه در سررسید در قیمت اعمال بالاتر یا بالاتر از آن باشد، بیشترین زیان ایجاد میشود.
بیشترین سود برابر فاصله دو قیمت اعمال پس از کسر هزینه خالص است:
بیشترین سود بهازای هر سهم = قیمت اعمال بالاتر − قیمت اعمال پایینتر − هزینه خالص
اگر قیمت در سررسید به قیمت اعمال پایینتر برسد یا پایینتر از آن قرار بگیرد، سود به سقف خود میرسد.
نقطهی سربهسر از قیمت اعمال بالاتر منهای هزینه خالص به دست میآید:
نقطهی سربهسر = قیمت اعمال بالاتر − هزینه خالص
در سررسید، قیمت باید پایینتر از این سطح قرار بگیرد تا نتیجه موقعیت وارد محدوده سود خالص شود.
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- +110+110,000 در هر قرارداد
- بیشترین زیان
- −90−90,000 در هر قرارداد
- نقطهی سربهسر
- 1,510
- پرمیوم خالص پرداختی
- 9090,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید اندازه هر قرارداد 1,000 سهم باشد:
- خرید اختیار فروش با قیمت اعمال 1,600 و پرمیوم 150
- فروش اختیار فروش با قیمت اعمال 1,400 و پرمیوم 60
بنابراین سرمایه درگیر در این مثال 90,000 و بیشترین زیان نیز 90,000 است.
اگر قیمت به 1,400 یا پایینتر برسد، سود به سقف 110,000 میرسد. اگر قیمت 1,600 یا بیشتر باشد، بیشترین زیان یعنی 90,000 ایجاد میشود.
وجه تضمین
اسپرد نزولی فروش با قراردادهای همسررسید وجه تضمین نیاز ندارد، زیرا تعهد اختیار فروش فروختهشده در قیمت اعمال پایینتر با اختیار فروش خریداریشده در قیمت اعمال بالاتر پوشش داده شده است.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
گذشت زمان روی هر دو قرارداد اثر میگذارد. کاهش ارزش زمانی اختیار خریداریشده برای آن بخش نامطلوب است، اما کاهش ارزش زمانی اختیار فروختهشده میتواند بخشی از این اثر را جبران کند.
اگر قیمت دارایی پایه نزدیک یا پایینتر از قیمت اعمال بالاتر باشد، رفتار زمانی موقعیت میتواند با زمانی که قیمت کاملاً بالاتر از هر دو قیمت اعمال است متفاوت باشد. بنابراین اثر زمان را نمیتوان بدون توجه به موقعیت قیمت بررسی کرد.
افزایش نوسان معمولاً ارزش هر دو اختیار فروش را افزایش میدهد. چون یکی خریداری و دیگری فروخته شده است، اثر خالص نوسان به فاصله دو قیمت اعمال، قیمت فعلی دارایی پایه و زمان تا سررسید وابسته است.
خطاهای رایج
- توجه صرف به درصد بیشترین سود و نادیده گرفتن میزان افت لازم برای رسیدن قیمت به نقطهی سربهسر.
- تصور ادامه یافتن سود با هر مقدار کاهش قیمت، در حالی که سود در قیمت اعمال پایینتر به سقف میرسد.
- انتخاب یکی از دو قرارداد با نقدشوندگی ضعیف و دشوار شدن اجرای کل اسپرد.
- نادیده گرفتن فاصله قیمت خرید و فروش هر دو پایه هنگام محاسبه هزینه خالص واقعی.
- مقایسه اسپردهای دارای زمانهای متفاوت تا سررسید فقط براساس سود حداکثری.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
در این استراتژی نقدشوندگی هر دو قرارداد اهمیت دارد، زیرا نتیجه عملی اسپرد به امکان معامله هر دو پایه با قیمت مناسب وابسته است. اگر فقط یکی از قراردادها نقدشونده باشد، هزینه واقعی ورود یا خروج میتواند با محاسبات اولیه تفاوت داشته باشد.
فاصله قیمت خرید و فروش هر قرارداد را نیز بررسی کنید. مجموع این فاصلهها میتواند روی هزینه خالصی که واقعاً پرداخت میکنید اثر قابل توجهی داشته باشد.
زمان باقیمانده تا سررسید باید همراه با نقطهی سربهسر و فاصله دو قیمت اعمال دیده شود. دو اسپرد با بازده حداکثری یکسان ممکن است به افتهای بسیار متفاوتی برای رسیدن به سود نیاز داشته باشند.
نسبت بیشترین سود به بیشترین زیان میتواند برای مقایسه مفید باشد، اما بهتنهایی کافی نیست. باید ببینید قیمت دارایی پایه برای رسیدن به سربهسر و سپس سقف سود چه مقدار کاهش لازم دارد.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن همه موقعیتهای قابل اجرای اسپرد نزولی فروش را از روی دادهی زنده فهرست میکند و سود و زیان، نقطهی سربهسر، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. در این استراتژی، مقایسه فاصله قیمت فعلی تا سربهسر با فاصله باقیمانده تا قیمت اعمال پایینتر کمک میکند تفاوت میان «رسیدن به سود» و «رسیدن به بیشترین سود» را بهتر ببینید.
پرسشهای پرتکرار
چرا در اسپرد نزولی فروش یک اختیار فروش هم فروخته میشود؟
فروش اختیار با قیمت اعمال پایینتر بخشی از پرمیوم اختیار خریداریشده را جبران میکند. در مقابل، بیشترین سود موقعیت نیز محدود میشود.
بیشترین زیان این استراتژی چقدر است؟
بیشترین زیان برابر هزینه خالص پرداختی برای ساخت اسپرد است. این زیان زمانی رخ میدهد که قیمت در سررسید در قیمت اعمال بالاتر یا بالاتر از آن باشد.
چرا سود این استراتژی محدود است؟
زیرا پس از رسیدن قیمت دارایی پایه به قیمت اعمال اختیار فروختهشده، افزایش ارزش یک پایه با تعهد پایه دیگر جبران میشود و سود بیشتری ایجاد نمیشود.
نقطهی سربهسر چگونه محاسبه میشود؟
هزینه خالص پرداختی را از قیمت اعمال بالاتر کم میکنید. پایینتر رفتن قیمت از این سطح در سررسید موقعیت را وارد محدوده سود خالص میکند.
آیا پایینترین قیمت سربهسر همیشه بهترین انتخاب است؟
خیر. هزینه خالص، بیشترین سود، نقدشوندگی، زمان تا سررسید و فاصله سفارشها نیز باید در کنار سربهسر بررسی شوند.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
ابزار رایگان مرتبط
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.