واژه‌نامه‌ی آپشن

اختیار خرید Call Option قراردادی که به دارنده‌اش حق می‌دهد دارایی پایه را به قیمت اعمال بخرد. اختیار فروش Put Option قراردادی که به دارنده‌اش حق می‌دهد دارایی پایه را به قیمت اعمال بفروشد. پرمیوم Premium مبلغی که خریدار اختیار معامله برای به‌دست‌آوردن حق خود به فروشنده می‌پردازد؛ همان قیمت خودِ قرارداد در بازار. قیمت اعمال Strike Price قیمتی که در قرارداد توافق شده و دارنده‌ی اختیار می‌تواند دارایی پایه را به آن قیمت بخرد یا بفروشد. سررسید Expiration آخرین روز عمر قرارداد؛ بعد از آن اختیار دیگر وجود ندارد. دارایی پایه Underlying Asset دارایی‌ای که قرارداد اختیار معامله روی آن بسته شده است؛ در بازار ایران معمولاً یک سهم یا صندوق. اندازه‌ی قرارداد Contract Size تعداد واحد دارایی پایه که یک قرارداد اختیار معامله نماینده‌ی آن است؛ معمولاً 1,000 سهم. زنجیره‌ی قرارداد Option Chain همه‌ی اختیارهای خرید و فروش یک دارایی پایه با یک سررسید و قیمت‌های اعمال مختلف.

در سود، بی‌تفاوت، در زیان ITM, ATM, OTM وضعیت قرارداد از مقایسه‌ی قیمت دارایی پایه با قیمت اعمال؛ می‌گوید اعمال قرارداد همین حالا به‌صرفه هست یا نه. ارزش ذاتی Intrinsic Value مبلغی که اگر قرارداد همین حالا اعمال شود به دست می‌آید؛ برای قرارداد در زیان صفر است. ارزش زمانی Time Value بخشی از پرمیوم که بیشتر از ارزش ذاتی است؛ بهای فرصتی که تا سررسید برای حرکت قیمت مانده است. نقطه‌ی سربه‌سر Breakeven قیمتی از سهم در سررسید که در آن، موقعیت نه سود دارد و نه زیان.

وجه تضمین Margin مبلغی که از فروشنده‌ی اختیار معامله نزد کارگزار مسدود می‌شود تا پشتوانه‌ی تعهد او باشد. موقعیت باز Open Interest تعداد قراردادهایی که ساخته شده‌اند و هنوز بسته یا اعمال نشده‌اند. اعمال Exercise استفاده‌ی دارنده‌ی اختیار از حق خود: خرید یا فروش دارایی پایه به قیمت اعمال. تسویه‌ی نقدی و فیزیکی Cash and Physical Settlement دو روش انجام قرارداد پس از اعمال: تحویل خودِ سهم در برابر قیمت اعمال، یا پرداخت تفاوت قیمت.

دلتا Delta مقداری که قیمت اختیار با یک واحد تغییر قیمت سهم تغییر می‌کند. گاما Gamma مقداری که دلتا با یک واحد تغییر قیمت سهم تغییر می‌کند؛ شتابِ دلتا. تتا Theta مقداری که با گذشت یک روز از ارزش اختیار کم می‌شود، اگر بقیه‌ی عوامل ثابت بمانند. وگا Vega مقداری که قیمت اختیار با یک درصد تغییر نوسان ضمنی تغییر می‌کند. نوسان ضمنی Implied Volatility نوسانی که بازار برای آینده‌ی سهم در نظر گرفته است؛ از قیمت فعلی اختیار و مدل قیمت‌گذاری به دست می‌آید. نوسان تاریخی Historical Volatility اندازه‌ی بالا و پایین شدن قیمت سهم در گذشته؛ انحراف معیار بازده‌ی روزانه که سالانه شده است.