نسبتی نزولی فروش چیست و ریسک افت شدید آن چقدر است؟
نسبتی نزولی فروش از خرید 1 اختیار فروش با قیمت اعمال بالا و فروش 2 اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر تشکیل میشود.
این استراتژی از افت قیمت تا محدوده قیمت اعمال پایین میتواند سود ببرد، اما با افت بیشتر سود کاهش یافته و در نهایت به زیان بزرگی تبدیل میشود.
زیان نزولی از نظر نظری به صفر شدن دارایی پایه محدود است، اما میتواند بسیار بزرگتر از بیشترین سود موقعیت باشد.
- دیدگاه بازار
- نزولی
- بیشترین سود
- محدود
- بیشترین زیان
- بزرگ ولی محدود
- وجه تضمین
- دارد
جزوه و فهرست زمانی «جلسه 38: نسبتی نزولی فروش (Ratio Put Spread)»
فهرست زمانی ویدیو
- 00:00اسپرد پوت نسبتی چیست
- 02:10مثال روی توان
- 04:45نسخهی محافظهکارانه و نسخهی تهاجمی
- 09:35فاصلهی بیش از یک پله
- 10:25برای چه بازاری است
- 11:25نقاط مهم نمودار و فرمولها
- 15:10وجه تضمین و نسبتهای دیگر
- 17:25بستن پیش از سررسید
- 18:05رشد سهم: سه اقدام
- 24:55افت سهم: تبدیل به اسپرد و تنظیم دلتا
- 28:15اسپرد تقویمی پوت نسبتی
اسپرد پوت نسبتی چیست
یک اختیار فروش با قیمت اعمال بالا میخرید و تعداد بیشتری اختیار فروش با قیمت اعمال پایین میفروشید (Ratio Put Spread). نسبت معمول یک به دو است. این همان اسپرد کال نسبتی است که با اختیار فروش ساخته شده.
میشود آن را جمعِ دو چیز دید: یک اسپرد نزولی فروش و یک فروش اختیار فروشِ بدون پوشش.
مثال
توان حدود 29,100 ریال است و 50 روز تا سررسید مانده. قیمتهای تئوریک اختیارهای فروش: 26,000 ریالی 332 ریال، 28,000 ریالی 786 ریال و 30,000 ریالی 1,539 ریال.
- نسخهی تهاجمی: خرید اختیار 30,000 ریالی و فروش دو اختیار 28,000 ریالی.
2 × 786 − 1,539 = 33
33 ریال دریافت خالص دارید؛ پس در رشد سهم زیانی نیست. ولی سربهسر پایین به قیمت سهم نزدیکتر است.
- نسخهی محافظهکارانه: خرید اختیار 28,000 ریالی و فروش دو اختیار 26,000 ریالی.
786 − 2 × 332 = 122
122 ریال پرداخت خالص دارید که در رشد سهم، زیان شماست؛ در عوض سربهسر پایین دورتر است.
نتیجه به قیمتهای روز حساس است. اگر در همین نسخه بتوانید هر اختیار 26,000 ریالی را 400 ریال بفروشید، پرداخت به 14 ریال دریافت تبدیل میشود. ادامهی مثال با همین فرض است.
2 × 400 − 786 = 14
برای چه بازاری است
- مناسب: بازار خنثی یا نزولی کمشتاب؛ بهترین نتیجه وقتی است که سهم در سررسید نزدیک قیمت اعمال پایین باشد.
- صعودی پرشتاب: زیانی ندارد یا زیان ناچیزی دارد.
- نزولی پرشتاب: خطرناک.
نقاط مهم نمودار
بیشترین سود = فاصلهی دو قیمت اعمال + دریافت خالص
سربهسر پایین = قیمت اعمال پایین − بیشترین سود
2,000 + 14 = 2,014
26,000 − 2,014 = 23,986
- بیشترین سود 2,014 ریال است؛ دقیقاً روی 26,000 ریال.
- پایینتر از 23,986 ریال زیان شروع میشود و تا صفر شدن سهم ادامه دارد.
- اگر بهجای دریافت، پرداخت خالص دارید، آن را از بیشترین سود کم کنید.
وجه تضمین و نسبتهای دیگر
- اسپرد نزولی فروش وجه تضمین نمیخواهد؛ ولی آن یک فروشِ اضافه بدون پوشش است و وجه تضمین میخواهد. این را در محاسبهی بازده بیاورید.
- نسبت یک به سه یا یک به چهار، فروش بدون پوششِ بیشتر و ریسک بیشتر دارد. نسبت دو به سه محافظهکارانهتر است.
- اگر فاصلهی دو قیمت اعمال بیش از یک پله باشد، ریسک کمتر است؛ ولی معمولاً باید برای ورود پول بپردازید.
بستن پیش از سررسید
بیشترین سود فقط روی یک نقطه است. اگر پیش از سررسید 70 تا 80 درصدِ آن به دست آمد، ببندید.
رشد سهم: سه اقدام
20 روز مانده و توان به 32,000 ریال رسیده است.
- کاری نکردن: طرف بالا ریسکی ندارد؛ میشود صبر کرد شاید سهم به ناحیهی بیشترین سود برگردد.
- فروختن اختیارِ خریدهشده: اختیار فروش 28,000 ریالی هنوز 90 ریال میارزد. با فروش آن، سود از 14 به 104 ریال میرسد. ولی دو فروش بدون پوشش میماند؛ فقط وقتی که به ادامهی رشد مطمئنید و از سربهسر فاصلهی زیادی دارید.
14 + 90 = 104
- فروش اختیار فروشِ بیشتر: یک اختیار 26,000 ریالیِ دیگر را 13 ریال میفروشید؛ سود 27 ریال میشود. یا برای ریسک کمتر، اختیاری با قیمت اعمال پایینتر بفروشید.
اگر میان دو قیمت اعمال یک قیمت اعمال دیگر هست، میتوانید اختیارهای پایینی را بازخرید کنید و اختیارهای میانی را بفروشید تا سود بیشتر شود.
افت سهم: دو اقدام
این خطرناکترین حالت است و حتماً باید کاری کرد. فرض: 20 روز مانده و توان به 24,000 ریال رسیده است.
- تبدیل به اسپرد: یکی از دو اختیار 26,000 ریالی را 1,975 ریال بازخرید میکنید. اسپرد نزولی فروش میماند و زیانِ بزرگ حذف میشود.
14 − 1,975 + 2,000 = 39
اگر سهم زیر 26,000 ریال بماند، 39 ریال سود ثابت دارید.
- تنظیم دلتا: با تغییر تعداد قراردادهای خرید و فروش، دلتای کل موقعیت را نزدیک صفر نگه میدارید.
اسپرد تقویمی پوت نسبتی
قیمت اعمال یکی است: اختیار فروش با سررسید دور میخرید و تعداد بیشتری اختیار فروش با سررسید نزدیک میفروشید؛ معمولاً یک به دو و با اختیارهای در زیان.
- هدف: سهم تا سررسید نزدیک آرام بماند و اختیارهای فروختهشده بیارزش شوند. بعد اختیارِ دورتر در دست شماست و اگر سهم افت کند، سود بزرگی میدهد.
- ریسک: افت تندِ سهم بلافاصله بعد از اجرا. اختیارهای نزدیک که بیشترند تندتر گران میشوند.
- قاعدهی خروج: اگر پیش از سررسید نزدیک، سهم حدود 10 درصد زیر قیمت اعمال رفت، موقعیت را ببندید.
- وجه تضمین: در بازار ما اختیار دورتر پوششِ اختیار نزدیک حساب نمیشود؛ همهی فروشها وجه تضمین میخواهند.
- تنظیم دلتا اینجا هم برای نگه داشتن موقعیت تا سررسید نزدیک مفید است.
ساختار موقعیت
نسبتی نزولی فروش با سه قرارداد اختیار فروش (Put) روی یک دارایی پایه و با سررسید یکسان تشکیل میشود:
- 1 اختیار فروش با قیمت اعمال بالا خریداری میشود.
- 2 اختیار فروش با قیمت اعمال پایینتر فروخته میشود.
برای قرارداد خریداریشده قیمت اختیار (پرمیوم) پرداخت میکنید و از دو اختیار فروختهشده پرمیوم دریافت میکنید.
یکی از دو قرارداد فروختهشده به همراه اختیار فروش خریداریشده یک اسپرد نزولی با ریسک محدود میسازد. قرارداد فروختهشده دوم بدون پوشش باقی میماند و ریسک افت شدید را ایجاد میکند.
با کاهش قیمت از قیمت اعمال بالا به سمت قیمت اعمال پایین، اختیار خریداریشده ارزش میگیرد و نتیجه بهتر میشود. بهترین نتیجه دقیقاً در قیمت اعمال پایین رخ میدهد.
بعد از عبور قیمت از این سطح به سمت پایین، هر دو اختیار فروختهشده ارزش ذاتی پیدا میکنند. از آنجا که در مقابل آنها فقط یک اختیار فروش خریداری شده است، سود شروع به کاهش میکند و در افت بیشتر میتواند به زیان سنگین تبدیل شود.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
این استراتژی برای یک دیدگاه نزولی محدود طراحی شده است، نه برای انتظار سقوط بسیار شدید قیمت.
اگر دارایی پایه تا حوالی قیمت اعمال پایین کاهش پیدا کند، موقعیت میتواند به بهترین نتیجه خود برسد. اگر افت کمتر باشد، سود نیز کمتر خواهد بود.
اگر قیمت بالاتر از قیمت اعمال بالا باقی بماند، هر سه اختیار در سررسید فاقد ارزش ذاتی خواهند بود و نتیجه فقط به خالص پرمیوم اولیه بستگی خواهد داشت.
ریسک اصلی زمانی شکل میگیرد که قیمت به شکل شدیدی پایینتر از قیمت اعمال قراردادهای فروختهشده برود. در این حالت 2 تعهد فروش Put در برابر فقط 1 Put خریداریشده دارید.
زیان سقف نامحدود ندارد، زیرا قیمت دارایی پایه نمیتواند پایینتر از صفر باشد. با این حال فاصله قیمت اعمال تا صفر میتواند باعث زیان بسیار بزرگی شود و این ریسک باید در کنار سود محدود میانی دیده شود.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
اگر قرارداد خریداریشده گرانتر از مجموع پرمیوم 2 قرارداد فروختهشده باشد، موقعیت با پرمیوم خالص پرداختی ساخته میشود.
در این حالت:
زیان سمت بالا برابر پرمیوم خالص پرداختی است.
اگر قیمت در سررسید در قیمت اعمال بالا یا بالاتر باشد، هر سه اختیار ارزش ذاتی صفر خواهند داشت.
بیشترین سود دقیقاً در قیمت اعمال پایین رخ میدهد:
بیشترین سود بهازای هر سهم = قیمت اعمال بالا − قیمت اعمال پایین − پرمیوم خالص پرداختی
سربهسر بالایی:
قیمت اعمال بالا − پرمیوم خالص پرداختی
سربهسر پایینی:
2 × قیمت اعمال پایین − قیمت اعمال بالا + پرمیوم خالص پرداختی
پایینتر از سربهسر دوم، موقعیت وارد زیان میشود و با افت بیشتر قیمت، زیان تا زمان رسیدن دارایی پایه به صفر افزایش مییابد.
اگر ساختار با پرمیوم خالص دریافتی ساخته شود، نقاط سربهسر متناسب با همان اعتبار اولیه تغییر خواهند کرد.
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- +180+180,000 در هر قرارداد
- بیشترین زیان
- −970−970,000 در هر قرارداد
- نقطهی سربهسر
- 970 و 1,330
- پرمیوم خالص پرداختی
- 7070,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید اندازه هر قرارداد 1,000 سهم باشد:
- خرید Put با قیمت اعمال 1,400 و پرمیوم 240
- فروش 2 Put با قیمت اعمال 1,150 و پرمیوم 85 برای هر قرارداد
پس دو نقطهی سربهسر عبارتاند از:
970 و 1,330
درصد بازده محاسبه نمیشود، زیرا وجه تضمین قرارداد فروش بدون پوشش ثابت نیست و روزانه دوباره محاسبه میشود.
اکنون چند قیمت مختلف در سررسید را بررسی کنید.
اگر قیمت 1,500 باشد:
هر سه اختیار فروش فاقد ارزش ذاتی هستند.
نتیجه:
−70 بهازای هر سهم
اگر قیمت دقیقاً 1,400 باشد:
هر سه اختیار هنوز ارزش ذاتی صفر دارند:
زیان = 70,000
اگر قیمت 1,250 باشد:
دو اختیار فروختهشده هنوز ارزش ذاتی ندارند.
اگر قیمت دقیقاً 1,150 باشد:
دو اختیار فروختهشده در قیمت اعمال خود هستند.
این بیشترین سود موقعیت است.
اگر قیمت 1,000 باشد:
اگر قیمت دقیقاً 970 باشد:
این سربهسر پایینی است.
اگر قیمت 700 باشد:
اگر قیمت از نظر نظری به صفر برسد:
این بیشترین زیان نظری مثال است.
وجه تضمین
نسبتی نزولی فروش وجه تضمین میخواهد؛ یکی از دو اختیار فروش فروختهشده با اختیار فروش خریداریشده در قیمت اعمال بالاتر پوشش داده میشود، اما اختیار فروختهشده دوم بدون پوشش باقی میماند. برای این فروش بدون پوشش وجه تضمین گرفته میشود و مقدار آن در پایان هر روز معاملاتی دوباره محاسبه میشود، بنابراین ممکن است نیاز به تأمین وجه بیشتری ایجاد شود.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
اثر زمان در این استراتژی به محل قیمت دارایی پایه بستگی دارد. اگر قیمت نزدیک قیمت اعمال پایین باشد، ساختار به ناحیه بیشترین سود سررسیدی نزدیکتر است.
اگر قیمت بالاتر از قیمت اعمال بالا باقی بماند، اختیار فروش خریداریشده نیز ارزش زمانی از دست میدهد و موقعیت ممکن است به سمت زیان اولیه حرکت کند.
در سمت نزولی، افزایش نوسان میتواند ارزش اختیار فروش بدون پوشش را بالا ببرد و هزینه بستن موقعیت یا نیاز وجه تضمین را افزایش دهد.
هرچه قیمت از سربهسر پایینی پایینتر برود، ریسک افت بیشتر اهمیت بیشتری پیدا میکند. بنابراین اثر زمان و نوسان را باید همراه با سناریوهای افت عمیق بررسی کنید.
خطاهای رایج
- تصور اینکه هرچه قیمت دارایی پایه بیشتر کاهش پیدا کند، سود استراتژی بیشتر میشود.
- نادیده گرفتن زیان بسیار بزرگ ناشی از اختیار فروش فروختهشده بدون پوشش.
- تمرکز صرف بر بیشترین سود در قیمت اعمال پایین و ندیدن سربهسر نزولی دوم.
- فرض ثابت بودن وجه تضمین در طول عمر موقعیت.
- مقایسه موقعیتها فقط براساس پرمیوم خالص و بدون محاسبه زیان در سناریوهای نزدیک صفر.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
نقدشوندگی قرارداد با قیمت اعمال پایین اهمیت زیادی دارد، زیرا 2 واحد از آن فروخته میشود و یکی از آنها بدون پوشش باقی میماند. فاصله زیاد قیمت خرید و فروش این قرارداد میتواند مدیریت موقعیت را دشوار کند.
زمان تا سررسید را همراه با فاصله قیمت فعلی تا قیمت اعمال پایین و سربهسر نزولی بررسی کنید. نزدیک شدن قیمت به ناحیه سود اولیه لزوماً به معنی کاهش همه ریسکها نیست، زیرا افت بیشتر میتواند شکل نتیجه را معکوس کند.
در این ساختار بیشترین سود محدود، اما زیان نزولی بالقوه بسیار بزرگ است. بنابراین مقایسه چند سناریوی افت شدید معمولاً اطلاعات بیشتری از یک نسبت ساده سود به زیان فراهم میکند.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن موقعیتهای قابل اجرای نسبتی نزولی فروش را با دادهی زنده بازار فهرست میکند و سود و زیان، نقطههای سربهسر، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. برای این استراتژی، فاصله قیمت فعلی تا سربهسر پایینی و مقدار زیان در سناریوهای افت عمیق از معیارهای اصلی مقایسه هستند.
پرسشهای پرتکرار
بیشترین سود نسبتی نزولی فروش کجا رخ میدهد؟
بیشترین سود دقیقاً در قیمت اعمال دو اختیار فروش فروختهشده ایجاد میشود. افت بیشتر از این سطح باعث کاهش سود و در نهایت ایجاد زیان میشود.
آیا زیان این استراتژی نامحدود است؟
خیر، زیرا قیمت دارایی پایه نمیتواند کمتر از صفر شود. با این حال بیشترین زیان نظری میتواند بسیار بزرگ و چند برابر سود حداکثری باشد.
چرا دو نقطهی سربهسر وجود دارد؟
در مثال بدهکار، قیمت ابتدا با افت از زیان وارد سود میشود و سپس با افت بیش از حد دوباره وارد زیان میشود. به همین دلیل یک سربهسر بالا و یک سربهسر پایین شکل میگیرد.
آیا پرمیوم خالص همیشه پرداختی است؟
خیر. مجموع پرمیوم 2 قرارداد فروختهشده ممکن است کمتر یا بیشتر از پرمیوم قرارداد خریداریشده باشد و ساختار با پرداخت یا دریافت خالص ایجاد شود.
چرا وجه تضمین این استراتژی ممکن است افزایش پیدا کند؟
یکی از اختیارهای فروش فروختهشده بدون پوشش است و وجه تضمین آن روزانه دوباره محاسبه میشود. افت قیمت دارایی پایه میتواند مقدار وجه موردنیاز را افزایش دهد.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
ابزار رایگان مرتبط
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.