فروش باکس اسپرد چیست و نتیجه قفلشده آن چگونه است؟
فروش باکس اسپرد از ترکیب اسپرد نزولی خرید و اسپرد صعودی فروش با دو قیمت اعمال یکسان تشکیل میشود.
در سررسید، تعهد خالص ساختار همیشه برابر فاصله دو قیمت اعمال است و نتیجه به قیمت نهایی دارایی پایه وابسته نیست.
سود یا زیان قفلشده برابر پرمیوم خالص دریافتی منهای فاصله دو اعمال است؛ این نتیجه پیش از کارمزدهاست و ممکن است مثبت، صفر یا منفی باشد.
- دیدگاه بازار
- آربیتراژ
- بیشترین سود
- ثابت از ابتدا
- بیشترین زیان
- ثابت از ابتدا
- وجه تضمین
- دارد
جزوه و فهرست زمانی «جلسه 39: آربیتراژ (Arbitrage)»
فهرست زمانی ویدیو
- 00:00آربیتراژ چیست
- 01:45اصل نبودِ آربیتراژ
- 03:45برابری اختیار خرید و اختیار فروش
- 04:25مثال دو سبد
- 09:15فرمول و ارزش زمانی پول
- 12:45استراتژی کانورژن
- 13:45مثال روی اهرم
- 16:30وقتی قیمتها از منصفانه دور میشوند
- 18:00نگاه دیگر به کانورژن و محاسبهی سود
- 22:10لانگ باکس
- 25:50شورت باکس
- 28:50جمعبندی و برنامهی ادامهی دوره
آربیتراژ چیست
آربیتراژ یعنی خرید یک دارایی در یک بازار و فروش همزمانِ آن در بازار دیگر، با سود و بدون ریسک. مثال: اگر طلا در یک بازار 1,000 و در بازار دیگر 1,100 باشد، آربیتراژگر در اولی میخرد و در دومی میفروشد. جهت حرکت بعدی قیمت برای او مهم نیست.
اصل نبودِ آربیتراژ
وقتی چنین اختلافی پیدا شود، همه سراغ آن میروند: خرید در بازار ارزان قیمت را بالا میبرد و فروش در بازار گران قیمت را پایین میآورد. اختلاف خیلی زود از بین میرود.
پس فرض میشود فرصت آربیتراژ در بازار دوام ندارد. همین اصلِ ساده، پایهی مدلهای قیمتگذاری اختیار، از جمله بلکشولز، است.
برابری اختیار خرید و اختیار فروش
سهم 1,000 ریال است. یک اختیار خرید و یک اختیار فروش، هر دو با قیمت اعمال 1,000 ریال و یک سررسید، داریم. دو سبد بسازید:
- سبد اول: یک اختیار خرید بهعلاوهی 1,000 ریال پول نقد.
- سبد دوم: یک اختیار فروش بهعلاوهی خودِ سهم.
در سررسید:
- سهم 1,500 ریال شده: در سبد اول، اختیار خرید را اعمال میکنید و با 1,000 ریال، سهمِ 1,500 ریالی میگیرید. در سبد دوم، اختیار فروش بیارزش است و همان سهمِ 1,500 ریالی را دارید.
- سهم 700 ریال شده: در سبد اول، اختیار خرید بیارزش است و 1,000 ریال پول دارید. در سبد دوم، اختیار فروش را اعمال میکنید و سهم را 1,000 ریال میفروشید.
نتیجهی دو سبد همیشه یکی است؛ پس قیمت امروزشان هم باید یکی باشد، وگرنه فرصت آربیتراژ پیدا میشود.
فرمول و ارزش زمانی پول
قیمت اختیار خرید + قیمت اعمال = قیمت اختیار فروش + قیمت سهم
یک نکته: پولِ قیمت اعمال را در سررسید لازم دارید، نه امروز. امروز مبلغ کمتری کافی است که اگر با سود بدون ریسک سرمایهگذاری شود، تا سررسید به قیمت اعمال برسد. به این مبلغ «ارزش فعلی» میگویند. شکل دقیقتر:
قیمت اختیار خرید + ارزش فعلی قیمت اعمال = قیمت اختیار فروش + قیمت سهم
به این رابطه Put-Call Parity میگویند.
استراتژی کانورژن
سهم را میخرید، اختیار فروش میخرید و اختیار خرید میفروشید؛ با یک قیمت اعمال و یک سررسید (Conversion). نمودار سود و زیان یک خط صاف است: سود از اول معلوم است و به حرکت سهم بستگی ندارد.
سود = قیمت اعمال + قیمت اختیار خرید − قیمت سهم − قیمت اختیار فروش
مثال: اهرم 28,559 ریال است و 47 روز تا سررسید مانده. با قیمتهای تئوریک، اختیار خرید 26,000 ریالی 3,938 ریال و اختیار فروش 26,000 ریالی 394 ریال است.
26,000 + 3,938 − 28,559 − 394 = 985
985 ریال سود، حدود 3.9 درصد در 47 روز؛ تقریباً همان سود بدون ریسک بازار، مثل صندوق درآمد ثابت. با قیمتهای منصفانه، بیشتر از این به دست نمیآید.
وقتی قیمتها از منصفانه دور میشوند
سود حدود 5 درصد میشود. این مازاد بر سود بدون ریسک، همان فرصت آربیتراژ است. ارزانتر خریدنِ اختیار فروش هم همین اثر را دارد.
نگاه دیگر: فروش اختیار خرید و خرید اختیار فروش با یک قیمت اعمال، همان فروش مصنوعی سهم است. کانورژن یعنی خرید سهم بهعلاوهی فروش مصنوعیِ آن.
لانگ باکس
چهار پایه دارد: یک اسپرد صعودی خرید و یک اسپرد نزولی فروش، روی همان دو قیمت اعمال (Long Box).
- خرید اختیار خرید با قیمت اعمال پایین و فروش اختیار خرید با قیمت اعمال بالا.
- خرید اختیار فروش با قیمت اعمال بالا و فروش اختیار فروش با قیمت اعمال پایین.
در سررسید، هر جا سهم باشد، این ترکیب دقیقاً به اندازهی فاصلهی دو قیمت اعمال میارزد. با پرداخت پول باز میشود.
مثال روی اهرم، با قیمتهای اعمال 26,000 و 28,000 ریال و قیمتهای تئوریک: هزینهی کل 1,925 ریال است.
2,000 − 1,925 = 75
75 ریال سود ثابت، باز هم حدود 3.9 درصد در 47 روز. مثل این است که برای خودتان یک صندوق درآمد ثابت ساخته باشید. اگر پایههای خرید را ارزانتر بخرید یا پایههای فروش را گرانتر بفروشید، سود از نرخ بدون ریسک بیشتر میشود.
شورت باکس
برعکسِ لانگ باکس: اسپرد صعودی فروش بهعلاوهی اسپرد نزولی خرید (Short Box). با دریافت پول باز میشود و در سررسید باید فاصلهی دو قیمت اعمال را بپردازید.
با قیمتهای منصفانه، 75 ریال زیان ثابت دارد؛ یعنی مثل این است که با نرخ بدون ریسک وام گرفته باشید. اگر قیمتها از منصفانه دور شوند، ممکن است همین ترکیب سود ثابت بدهد.
جمعبندی
- این فرصتها در بازار پیش میآیند، ولی دوام ندارند.
- با قیمتهای منصفانه، سود این استراتژیها نزدیک سود بدون ریسک بازار است.
- بخش استراتژیها اینجا تمام میشود. جلسههای بعد دربارهی ارزشگذاری و مدل بلکشولز، نوسانپذیری و یونانیهاست؛ استراتژیهای پیشرفتهتر بعد از آن میآیند.
ساختار موقعیت
فروش باکس اسپرد از چهار قرارداد همسررسید و دو قیمت اعمال پایین و بالا تشکیل میشود:
- 1 اختیار خرید (Call) با قیمت اعمال پایین فروخته میشود.
- 1 اختیار خرید با قیمت اعمال بالا خریداری میشود.
- 1 اختیار فروش (Put) با قیمت اعمال بالا فروخته میشود.
- 1 اختیار فروش با قیمت اعمال پایین خریداری میشود.
از دو قرارداد فروختهشده قیمت اختیار (پرمیوم) دریافت میکنید و برای دو قرارداد خریداریشده پرمیوم میپردازید.
ترکیب اختیارهای خرید یک اسپرد نزولی خرید و ترکیب اختیارهای فروش یک اسپرد صعودی فروش ایجاد میکند. این دو در کنار هم یک تعهد ثابت در سررسید میسازند.
در هر قیمت سررسید، ارزش ذاتی خالص ساختار برابر منفی فاصله دو قیمت اعمال است؛ یعنی ساختار در پایان به اندازه این فاصله تعهد دارد. پرمیوم خالصی که در ابتدا دریافت شده است باید این تعهد را جبران کند.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
فروش باکس اسپرد یک شرطبندی جهتدار روی صعود یا نزول دارایی پایه نیست. نتیجه سررسیدی آن از ابتدا با رابطه میان دو قیمت اعمال و پرمیوم خالص مشخص میشود.
اگر پرمیوم خالص دریافتی بیشتر از فاصله دو قیمت اعمال باشد، نتیجه پیش از کارمزدها مثبت است. اگر دقیقاً برابر باشند، نتیجه صفر میشود و اگر پرمیوم دریافتی کمتر از فاصله باشد، ساختار از ابتدا نتیجه قفلشده منفی دارد.
تغییر بعدی قیمت دارایی پایه این رابطه را تغییر نمیدهد؛ فقط مشخص میکند کدام یک از پایهها در سررسید ارزش ذاتی خواهند داشت.
این ساختار نیز نباید «بدون ریسک» معرفی شود. کارمزد، مالیات، نقدشوندگی، اختلاف قیمت سفارشها، اجرای ناقص پایهها و جزئیات اعمال و تسویه میتوانند نتیجه عملی را با محاسبه ساده متفاوت کنند.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
ابتدا پرمیوم خالص دریافتی را محاسبه کنید:
پرمیوم خالص = مجموع پرمیوم دو قرارداد فروختهشده − مجموع پرمیوم دو قرارداد خریداریشده
تعهد ثابت ساختار در سررسید:
قیمت اعمال بالا − قیمت اعمال پایین
نتیجه قفلشده بهازای هر سهم:
پرمیوم خالص دریافتی − فاصله دو قیمت اعمال
اگر حاصل مثبت باشد، سود قفلشده پیش از کارمزدهاست. اگر حاصل منفی باشد، زیان قفلشده است.
در فروش باکس نیز دو نقطهی سربهسر قیمتی وجود ندارد، زیرا قیمت دارایی پایه روی نتیجه نهایی اثر نمیگذارد.
شرط سربهسر ساختاری زمانی است که:
پرمیوم خالص دریافتی = فاصله دو قیمت اعمال
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- +40+40,000 در هر قرارداد
- بیشترین زیان
- ندارد
- نقطهی سربهسر
- ندارد
- پرمیوم خالص دریافتی
- 440440,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید:
- قیمت اعمال پایین: 950
- قیمت اعمال بالا: 1,350
- فروش Call پایین با پرمیوم 420
- خرید Call بالا با پرمیوم 150
- فروش Put بالا با پرمیوم 250
- خرید Put پایین با پرمیوم 80
- اندازه هر قرارداد: 1,000 سهم
در این مثال نتیجه سررسیدی در همه قیمتها 40,000 سود پیش از کارمزدهاست.
سه قیمت مختلف را بررسی کنید.
اگر قیمت در سررسید 800 باشد:
اختیار خریدها ارزش ذاتی ندارند.
اختیار فروش فروختهشده 1,350:
1,350 − 800 = 550 تعهد
اختیار فروش خریداریشده 950:
950 − 800 = 150 ارزش
اگر قیمت 1,100 باشد:
اختیار خرید فروختهشده 950:
1,100 − 950 = 150 تعهد
اختیار فروش فروختهشده 1,350:
1,350 − 1,100 = 250 تعهد
دو اختیار دیگر ارزش ذاتی ندارند.
اگر قیمت 1,600 باشد:
اختیار خرید فروختهشده 950:
1,600 − 950 = 650 تعهد
اختیار خرید خریداریشده 1,350:
1,600 − 1,350 = 250 ارزش
در هر سه قیمت، نتیجه یکسان است.
خواهد بود و ساختار پیش از کارمزدها نیز زیان قفلشده خواهد داشت.
وجه تضمین
فروش باکس اسپرد وجه تضمین میخواهد و طبق محاسبه سایت بهصورت دو اسپرد فروش جداگانه دیده میشود؛ در نتیجه وجه تضمین آن بر پایه دو برابر فاصله دو قیمت اعمال و اندازه قرارداد تعیین میشود.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
پیش از سررسید، ارزش بازار چهار پایه میتواند با تغییر زمان، نوسان و قیمت دارایی پایه تغییر کند. بنابراین ارزش جاری موقعیت ممکن است در طول دوره نوسان داشته باشد.
با نزدیک شدن به سررسید، ارزش زمانی قراردادها کاهش پیدا میکند و ارزش خالص ساختار به تعهد ثابت برابر فاصله دو قیمت اعمال نزدیکتر میشود.
افزایش یا کاهش نوسان میتواند روی چهار اختیار اثرهای متفاوتی داشته باشد، اما اگر تمام اجزای باکس تا سررسید حفظ شوند، قیمت نهایی دارایی پایه نتیجه قفلشده را تغییر نمیدهد.
تمرکز اصلی در این استراتژی باید روی پرمیوم خالص، فاصله دو قیمت اعمال و هزینههای واقعی اجرا باشد، نه پیشبینی جهت بازار.
خطاهای رایج
- معرفی فروش باکس اسپرد بهعنوان ساختاری بدون ریسک و نادیده گرفتن ریسکهای اجرایی و هزینهها.
- فرض سودده بودن ساختار صرفاً به دلیل دریافت پرمیوم خالص بزرگ.
- نادیده گرفتن تعهد ثابت برابر فاصله دو قیمت اعمال در سررسید.
- جستجوی دو نقطهی سربهسر قیمتی، در حالی که نتیجه به قیمت دارایی پایه وابسته نیست.
- محاسبه درصد بازده نسبت به کل وجه تضمین و نادیده گرفتن پرمیوم خالصی که در ابتدای موقعیت دریافت شده است.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
کیفیت قیمت چهار قرارداد در فروش باکس اسپرد اهمیت زیادی دارد. تغییر کوچک در یکی از پرمیومها میتواند نتیجه قفلشده را کاهش دهد، صفر کند یا منفی سازد.
نقدشوندگی و فاصله قیمت خرید و فروش هر چهار قرارداد را بررسی کنید. اگر سود محاسباتی نسبت به ارزش کل ساختار کوچک باشد، اختلافهای اجرایی اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
زمان تا سررسید نیز باید در مقایسه باکسها دیده شود. نتیجه قفلشده یکسان برای دو سررسید متفاوت به معنی درگیری سرمایه برای مدتهای متفاوت است.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن فروش باکس اسپردهای قابل اجرا را از روی دادهی زنده فهرست میکند و سود و زیان، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. برای این استراتژی، تفاوت میان پرمیوم خالص دریافتی و فاصله دو قیمت اعمال معیار اصلی نتیجه سررسیدی است و باید آن را در کنار سرمایه درگیر و زمان باقیمانده تا سررسید ببینید.
پرسشهای پرتکرار
آیا نتیجه فروش باکس اسپرد به قیمت نهایی دارایی پایه وابسته است؟
خیر. اگر هر چهار قرارداد تا سررسید در ساختار باقی بمانند، تعهد خالص همیشه برابر فاصله دو قیمت اعمال خواهد بود.
آیا فروش باکس اسپرد همیشه سود ایجاد میکند؟
خیر. اگر پرمیوم خالص دریافتی کمتر از فاصله دو اعمال باشد، نتیجه پیش از کارمزدها منفی خواهد بود.
چرا دو نقطهی سربهسر وجود ندارد؟
چون تغییر قیمت دارایی پایه نتیجه نهایی را تغییر نمیدهد. سربهسر زمانی رخ میدهد که پرمیوم خالص دریافتی دقیقاً برابر فاصله دو قیمت اعمال باشد.
آیا میتوان فروش باکس را بدون ریسک دانست؟
خیر. ثابت بودن رابطه سررسیدی به معنی حذف کارمزدها، نقدشوندگی، ریسک اجرا یا جزئیات اعمال و تسویه نیست.
سرمایه درگیر چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه بازده، پرمیوم خالص دریافتی از وجه تضمین کسر میشود. حاصل نشان میدهد چه مقدار سرمایه پس از دریافت پرمیوم همچنان در موقعیت درگیر است.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
ابزار رایگان مرتبط
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.