پروتکتیو پوت چیست و چطور زیان سهم را محدود میکند؟
پروتکتیو پوت از خرید یا نگهداری دارایی پایه همراه با خرید یک اختیار فروش روی همان دارایی تشکیل میشود.
اختیار فروش برای افت شدید قیمت یک کف ایجاد میکند و بیشترین زیان کل موقعیت را محدود میسازد.
در مقابل، هزینه خرید اختیار فروش نقطهی سربهسر را بالاتر میبرد و بخشی از بازده صعودی سهم را کاهش میدهد.
- دیدگاه بازار
- صعودی (با بیمه)
- بیشترین سود
- نامحدود
- بیشترین زیان
- محدود
- وجه تضمین
- ندارد
ساختار موقعیت
پروتکتیو پوت دو جزء دارد:
- خرید یا نگهداری 1,000 سهم از دارایی پایه
- خرید 1 اختیار فروش (Put) متناسب با همان 1,000 سهم
برای خرید اختیار فروش قیمت اختیار (پرمیوم) پرداخت میکنید. این پرمیوم را میتوان هزینه ایجاد پوشش نزولی در ساختار موقعیت دانست.
اگر قیمت دارایی پایه رشد کند، اختیار فروش ممکن است در سررسید بدون ارزش ذاتی تمام شود، اما سهم از رشد قیمت بهره میبرد. اگر قیمت دارایی پایه شدیداً کاهش پیدا کند، ارزش اختیار فروش افزایش مییابد و بخشی از زیان سهم را جبران میکند.
قیمت اعمال اختیار فروش سطحی را مشخص میکند که در سررسید، ارزش نهایی ترکیب سهم و اختیار پایینتر از آن کاهش بیشتری پیدا نمیکند. به همین دلیل بیشترین زیان برخلاف نگهداری ساده سهم محدود میشود.
چه زمانی مناسب است و چه زمانی نه
از نظر قیمت، این ساختار همچنان ماهیتی صعودی دارد، زیرا بخش اصلی موقعیت دارایی پایه است و سود صعودی سهم سقف نظری مشخصی ندارد.
تفاوت اصلی با خرید ساده سهم در سمت نزولی است. اگر قیمت افت زیادی داشته باشد، اختیار فروش مانند یک کف برای ارزش نهایی موقعیت عمل میکند.
از نظر نوسان، افزایش نوسان معمولاً ارزش اختیار فروش خریداریشده را بالا میبرد و کاهش نوسان میتواند ارزش آن را کاهش دهد. البته تغییر قیمت سهم همچنان عامل اصلی در نتیجه کل ترکیب است.
گذشت زمان معمولاً ارزش زمانی اختیار فروش را کاهش میدهد. اگر تا سررسید افت قابل توجهی رخ ندهد، ممکن است تمام یا بخش بزرگی از پرمیوم پرداختی برای پوشش از بین برود؛ در عین حال سهم همچنان در اختیار شما باقی میماند.
سود، زیان و نقطهی سربهسر
بیشترین سود از نظر نظری سقف ندارد، زیرا قیمت دارایی پایه میتواند افزایش پیدا کند.
هزینه پرمیوم باعث میشود سود خالص نسبت به نگهداری ساده سهم به اندازه این هزینه کمتر باشد.
بیشترین زیان محدود است و از اختلاف قیمت خرید سهم و قیمت اعمال اختیار فروش، بهعلاوه پرمیوم پرداختی، به دست میآید:
بیشترین زیان بهازای هر سهم = قیمت خرید سهم − قیمت اعمال اختیار فروش + پرمیوم
اگر قیمت در سررسید به قیمت اعمال یا پایینتر از آن برسد، افت بیشتر قیمت دارایی پایه دیگر بیشترین زیان کل موقعیت را افزایش نمیدهد.
نقطهی سربهسر:
قیمت خرید سهم + پرمیوم پرداختی
یک مثال عددی
- بیشترین سود
- نامحدود
- بیشترین زیان
- −220−220,000 در هر قرارداد
- نقطهی سربهسر
- 1,320
- پرمیوم خالص پرداختی
- 7070,000 در هر قرارداد
این اعداد فرضیاند.
فرض کنید:
- خرید 1,000 سهم با قیمت 1,250
- خرید اختیار فروش با قیمت اعمال 1,100
- پرمیوم اختیار فروش: 70
- اندازه قرارداد: 1,000 سهم
این محدودیت زیان را میتوان از زاویه دیگری هم دید. اگر قیمت سهم در سررسید 1,100 یا پایینتر باشد، مجموع ارزش سهم و ارزش ذاتی اختیار فروش عملاً ارزش 1,100 بهازای هر سهم را حفظ میکند. در برابر هزینه مؤثر 1,320، زیان همان 220 باقی میماند.
بیشترین سود سقف نظری ندارد، بنابراین درصد ثابتی برای بیشترین سود وجود ندارد.
اگر قیمت در سررسید 1,500 باشد:
1,500 − 1,250 = 250 سود سهم
پس از کسر پرمیوم 70:
250 − 70 = 180 سود خالص بهازای هر سهم
اگر قیمت در سررسید 1,000 باشد، سهم 250 زیان دارد، اما اختیار فروش 100 ارزش ذاتی ایجاد میکند:
250 − 100 + 70 = 220 زیان خالص بهازای هر سهم
حتی با افت بیشتر قیمت نیز بیشترین زیان از این سطح بیشتر نمیشود.
وجه تضمین
پروتکتیو پوت وجه تضمین نیاز ندارد، زیرا ساختار آن فقط از خرید دارایی پایه و خرید اختیار فروش تشکیل شده است و موقعیت فروش اختیار در آن وجود ندارد.
اثر گذشت زمان و تغییر نوسان
گذشت زمان معمولاً باعث کاهش ارزش زمانی اختیار فروش خریداریشده میشود. اگر قیمت سهم بالاتر از قیمت اعمال باقی بماند، نزدیک شدن به سررسید میتواند باعث شود ارزش اختیار به تدریج کمتر شود.
افزایش نوسان معمولاً ارزش اختیار فروش را بیشتر میکند و از دید بخش پوششی موقعیت میتواند اثر مثبتی داشته باشد. کاهش نوسان معمولاً اثر مخالف دارد.
با این حال هدف ساختاری اختیار فروش در این ترکیب ایجاد کف برای زیان است. بنابراین بهتر است تغییر ارزش روزانه اختیار را از نقشی که در محدود کردن زیان سررسید دارد جدا ببینید.
خطاهای رایج
- نادیده گرفتن پرمیوم اختیار فروش در محاسبه هزینه واقعی خرید سهم و نقطهی سربهسر.
- تصور اینکه وجود اختیار فروش مانع هر نوع زیان در موقعیت میشود.
- انتخاب قیمت اعمال صرفاً براساس ارزانتر بودن پرمیوم و نادیده گرفتن سطح واقعی پوشش.
- بیتوجهی به زمان باقیمانده تا سررسید و کاهش ارزش زمانی اختیار خریداریشده.
- مقایسه دو پروتکتیو پوت فقط براساس بیشترین زیان و بدون توجه به هزینه کل ایجاد پوشش.
چطور موقعیت خوب پیدا کنیم
در این ساختار نقدشوندگی اختیار فروش اهمیت دارد، زیرا هزینه واقعی ایجاد یا تغییر پوشش به قیمت قابل معامله قرارداد بستگی دارد. فاصله قیمت خرید و فروش زیاد میتواند هزینه پوشش را افزایش دهد.
زمان تا سررسید نیز باید در کنار قیمت اعمال بررسی شود. یک اختیار با قیمت اعمال بالاتر کف زیان متفاوتی ایجاد میکند و یک سررسید طولانیتر نیز ممکن است پرمیوم متفاوتی داشته باشد.
برای مقایسه موقعیتها، بیشترین زیان را نسبت به هزینه کل موقعیت ببینید و بررسی کنید برای کاهش این زیان چه مقدار پرمیوم اضافه پرداخت شده است. نسبت سود به زیان در سمت صعودی سقف ثابتی ندارد، زیرا سهم میتواند به رشد خود ادامه دهد.
صفحهی استراتژیهای دکتر آپشن موقعیتهای قابل اجرای پروتکتیو پوت را از روی دادهی زنده فهرست میکند و سود و زیان، نقطهی سربهسر، وجه تضمین و فیلترهای دلخواه را نمایش میدهد. در این استراتژی، فاصله قیمت فعلی سهم تا قیمت اعمال اختیار فروش نشان میدهد پوشش از چه سطحی جدیتر میشود و مقایسه این فاصله با پرمیوم پرداختی کمک میکند هزینه و عمق پوشش را کنار هم ببینید.
پرسشهای پرتکرار
آیا پروتکتیو پوت زیان را کاملاً حذف میکند؟
خیر. بین قیمت خرید سهم و قیمت اعمال اختیار فروش همچنان امکان زیان وجود دارد و پرمیوم نیز به هزینه موقعیت اضافه میشود؛ اما بیشترین زیان محدود میشود.
آیا سود صعودی پروتکتیو پوت محدود است؟
خیر. چون اختیار خریدی فروخته نشده است، رشد سهم از نظر نظری میتواند ادامه پیدا کند؛ فقط هزینه پرمیوم از نتیجه خالص کم میشود.
نقطهی سربهسر چگونه محاسبه میشود؟
پرمیوم اختیار فروش را به قیمت خرید سهم اضافه میکنید. قیمت سهم در سررسید باید از این سطح بالاتر برود تا کل موقعیت وارد سود خالص شود.
قیمت اعمال اختیار فروش چه نقشی دارد؟
قیمت اعمال سطح پوشش نزولی را تعیین میکند. هرچه ساختار پوشش متفاوت باشد، بیشترین زیان و هزینه موقعیت نیز تغییر میکند.
آیا بیارزش شدن اختیار فروش یعنی استراتژی شکست خورده است؟
لزومی ندارد. اگر سهم رشد کرده باشد، زیان پرمیوم میتواند در کنار سود سهم دیده شود و اختیار نیز نقش پوششی خود را در طول دوره داشته است.
این صفحه آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. اعداد مثال فرضیاند و کارمزد معاملات در آنها حساب نشده است. قواعد اعمال، تسویه در سررسید، اخطاریهی وجه تضمین و کارمزدها را در صفحهی قواعد بازار اختیار معامله بخوانید.