جلسه 45: نوسان تاریخی (Historical Volatility)
در این جلسه
در جلسهی چهلوپنجم، نوسانپذیری تاریخی و روشهای محاسبهی آن در اکسل بررسی میشود. دادههای نماد اهرم برای مقایسهی سه روش به کار میروند: روش ساده، میانگین متحرک نمایی و مدل گارچ.
مباحث اصلی این جلسه:
- تفاوت نوسان تاریخی، که از رفتار گذشتهی سهم به دست میآید، با نوسان ضمنی، که از قیمت اختیار استخراج میشود.
- گرفتن دادههای تاریخی، بررسی کیفیت آنها و محاسبهی بازده لگاریتمی روزانه.
- محاسبهی انحراف معیار بازدهها و ضرب آن در جذر تعداد روزهای معاملاتی سال برای سالانه کردن نوسان.
- مقایسهی پنجرههای 30، 60 و 240 روزه و اثر انتخاب دورهی محاسبه بر نتیجه.
- مشکل بیرون افتادن ناگهانی یک نوسان بزرگ از پنجرهی متحرک و جهش برآورد نوسان.
- روش EWMA و نقش ضریب وزندهی در نگه داشتن اثر گذشته و واکنش به اطلاعات تازه.
- روش GARCH و ترکیب نوسان قبلی، شوک تازه و مؤلفهی بلندمدت برای برآورد واریانس.
مقایسهی نمودارها نشان میدهد که روشهای مختلف، سرعت واکنش و حافظهی متفاوتی دارند. ضریبها و تعداد روزهای مثال، انتخابهای آموزشیاند و برآورد نوسان به داده و روش محاسبه بستگی دارد.
فهرست زمانی ویدیو
برای رفتن به هر بخش، نوار زمان ویدیو را روی همان دقیقه ببرید.
- 00:01چرا نوسانپذیری مهمترین ورودی است
- 01:59نوسانپذیری چه چیزی را اندازه میگیرد
- 03:44نوسان تاریخی و نوسان ضمنی
- 05:52روش اول: میانگین ساده
- 07:12گرفتن قیمتهای گذشتهی سهم
- 10:12بازده لگاریتمی و دادهی پرت
- 14:24نوسان 30 روزه در اکسل
- 18:09نوسان 60 روزه و یکساله
- 21:15ایراد میانگین ساده و روش EWMA
- 25:35محاسبهی EWMA در اکسل
- 32:08روش GARCH
- 35:49محاسبهی GARCH در اکسل
- 41:21مقایسهی سه روش
جزوهی این جلسه
خلاصهی مکتوب و مرتبشدهی همین ویدیو، برای مرور و مراجعه.
نوسانپذیری چه چیزی را اندازه میگیرد
در مدل بلکشولز، قیمت سهم، قیمت اعمال و زمان تا سررسید معلوماند و نرخ بهرهی بدون ریسک هم اثر کمتری دارد. ورودیای که جای بحث دارد نوسانپذیری است.
نوسانپذیری شدت حرکت قیمت سهم را نشان میدهد، نه جهت آن را.
- خریدار آپشن سهم پرنوسان میخواهد، چون سهم باید از نقطهی سربهسر عبور کند تا او سود ببرد.
- فروشندهی آپشن برعکس: میخواهد سهم حرکت زیادی نکند، قرارداد بیارزش شود و پرمیوم برایش بماند.
دو نگاه به نوسانپذیری
- نوسان تاریخی (Historical Volatility): از روی حرکتهای گذشتهی قیمت سهم حساب میشود، با این فرض که گذشته دربارهی آینده چیزی میگوید.
- نوسان ضمنی (Implied Volatility): جای معلوم و مجهول در مدل عوض میشود. قیمت بازارِ قرارداد را میدهیم و میپرسیم مدل با چه نوسانی به همین قیمت میرسد.
این جلسه دربارهی نوسان تاریخی است و سه روش محاسبهی آن.
روش اول: میانگین ساده
- قیمتهای پایانی روزانهی سهم را بگیرید. اگر سهم افزایش سرمایه یا تقسیم سود داشته، از قیمتهای تعدیلشده استفاده کنید.
- بازده لگاریتمی هر روز را حساب کنید: لگاریتم طبیعیِ قیمت امروز تقسیم بر قیمت دیروز.
- انحراف معیار این بازدهها را برای یک دوره، مثلاً 30 روز گذشته، بگیرید.
- نتیجه را سالانه کنید: ضرب در جذر تعداد روزهای معاملاتی سال.
نوسان تاریخی سالانه = انحراف معیار بازدههای لگاریتمی روزانه × √240
در ویدیو تعداد روزهای معاملاتی سال 240 گرفته شده است؛ بعضی 252 میگیرند.
پیش از محاسبه، دادهها را نگاه کنید. نمودار توزیع بازدههای روزانه نشان میدهد دادهی پرت دارید یا نه؛ دادهی پرت نتیجه را به هم میزند.
برای نماد اهرم در روز ضبط ویدیو:
- دورهی 30 روزه: حدود 42 درصد
- دورهی 60 روزه: حدود 44 درصد
- دورهی 240 روزه: حدود 41 درصد
ایراد میانگین ساده
در این روش همهی روزهای دوره وزن برابر دارند. اگر 29 روز پیش سهم حرکت شدیدی کرده باشد، آن روز تا وقتی داخل پنجرهی 30 روزه است با وزن کامل حساب میشود و همین که از پنجره بیرون برود، نوسان محاسبهشده ناگهان پایین میافتد؛ بیآنکه در بازار اتفاقی افتاده باشد.
روش دوم: میانگین متحرک وزنی نمایی (EWMA)
در این روش بازار «حافظه» دارد: دادههای گذشته حذف نمیشوند، ولی هر چه قدیمیتر باشند وزنشان کمتر میشود. وزن حافظه را با λ (لاندا) نشان میدهند و معمولاً 0.94 میگیرند؛ عددی که از بررسی تجربی داراییهای مختلف به دست آمده است.
واریانس امروز = 0.94 × واریانس دیروز + 0.06 × مجذور بازده لگاریتمی امروز
- برای شروع، واریانسِ 30 روز اول را بهعنوان مقدار اولیه میگذارند.
- در پایان، جذر واریانس را میگیرند و مثل روش اول سالانه میکنند.
برای اهرم، این روش حدود 47 درصد داد.
روش سوم: GARCH
در EWMA نوسان فقط با شوکهای اخیر بالا و پایین میرود. GARCH یک جزء دیگر اضافه میکند: نوسان بلندمدت سهم. فرض این است که نوسانپذیری در نهایت به میانگین بلندمدت خودش برمیگردد. EWMA حالت خاصی از همین مدل است.
سه وزن دارد که جمعشان یک است. عددهای ویدیو:
- 0.90 برای واریانس تا دیروز (حافظه)
- 0.05 برای مجذور بازده امروز
- 0.05 برای واریانس بلندمدت، یعنی واریانس کل دورهی داده
واریانس امروز = 0.90 × واریانس دیروز + 0.05 × مجذور بازده امروز + 0.05 × واریانس بلندمدت
برای اهرم، این روش حدود 43 درصد داد.
مقایسهی سه روش
- میانگین ساده: 41 تا 44 درصد، بسته به طول دوره
- EWMA: حدود 47 درصد
- GARCH: حدود 43 درصد
اختلافها بزرگ نیست، ولی رفتار روشها فرق دارد. وقتی نمودار EWMA و GARCH را روی هم بگذارید، هر دو با هیجان بازار بالا میروند؛ اما GARCH، چون به نوسان بلندمدت وزن میدهد، جهشها را ملایمتر نشان میدهد و دور میانگین بلندمدت حرکت میکند.
جلسهی بعد به نوسان ضمنی و مقایسهی آن با نوسان تاریخی میرسد.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
این ویدیو آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. فهرست کامل دوره در مرکز آموزش، راهنمای مکتوب استراتژیها در راهنمای استراتژیها و مقررات در قواعد بازار.