جلسه 24: اسپرد مورب (Diagonal Spread)
در این جلسه
در جلسهی بیستوچهارم، اسپرد مورب (Diagonal Spread) معرفی میشود: ترکیبی از اسپرد عمودی و اسپرد تقویمی که در آن هم قیمت اعمال و هم سررسید دو پایه متفاوت است. محور بحث، فروش اختیار نزدیکتر و خرید اختیار دورتر برای استفاده از تفاوت زوال زمانی و داشتن دست بازتر در مدیریت موقعیت است.
مباحث اصلی این جلسه:
- تفاوت اسپرد عمودی، افقی و مورب، و منطق انتخاب سررسید کوتاهتر برای فروش و بلندتر برای خرید.
- مورب کردن اسپرد صعودی خرید، اسپرد نزولی خرید، اسپرد نسبتی و ساختارهای معکوس با مثال عددی.
- برآورد ارزش اختیار دورتر در سررسید نزدیک با بلکشولز و رسم سود و زیان در اکسل؛ این نمودارها به فرضهای ارزشگذاری بستگی دارند.
- معرفی تابعهای اختصاصی اکسل برای محاسبهی ارزش اختیار و سود و زیان اختیار خرید و اختیار فروش.
- مدیریت اختیار باقیمانده پس از منقضی شدن فروش کوتاهمدت: نگه داشتن، بستن یا تبدیل به اسپرد تازه متناسب با تحلیل روز.
- مقایسهی هزینه، سود و زیان با ساختار ساده؛ مورب کردن لزوماً بازده بیشتر یا زیان کمتر نمیدهد و مزیت اصلیاش انعطاف در تصمیمگیری است.
- مسیر یادگیری از خرید اختیار خرید و کاور کال تا اسپردهای ساده، نسبتی و ترکیبی، و اهمیت تسلط بر در سود یا در زیان بودن قرارداد و تفاوت خرید و فروش.
این جلسه جمعبندی بخش استراتژیهای اختیار خرید است و بر تمرین با موقعیتهای کوچک و شناخت کامل ساختار پیش از استفادهی گسترده تأکید دارد.
فهرست زمانی ویدیو
برای رفتن به هر بخش، نوار زمان ویدیو را روی همان دقیقه ببرید.
- 00:03سه دستهی اسپرد: عمودی، افقی، مورب
- 01:55قاعدهی موربسازی
- 03:55مزیت و نقطهضعف
- 07:20اسپرد صعودی مورب
- 08:50محاسبه در اکسل
- 15:45جدول اسپرد صعودی ساده
- 18:10مورب کردن آن
- 22:20مقایسهی عددها
- 24:50فرضها و اعتبار نمودار
- 27:35مزیت اصلی: انعطاف
- 31:15اسپرد نزولی مورب
- 36:00اسپرد نسبتی مورب
- 39:10اسپرد معکوس مورب
- 41:10مسیر یادگیری استراتژیهای اختیار خرید
- 44:40پیشنیازها و توصیهی پایانی
جزوهی این جلسه
خلاصهی مکتوب و مرتبشدهی همین ویدیو، برای مرور و مراجعه.
سه دستهی اسپرد
- عمودی: سررسید یکی است و قیمتهای اعمال فرق دارند؛ مثل اسپرد صعودی خرید و اسپرد نزولی خرید.
- افقی یا تقویمی: قیمت اعمال یکی است و سررسیدها فرق دارند.
- مورب: هم قیمت اعمال فرق دارد و هم سررسید (Diagonal Spread). ترکیبی از دو دستهی قبلی است.
قاعدهی موربسازی
در هر اسپرد، پایهای را که میفروشید با سررسید نزدیکتر و پایهای را که میخرید با سررسید دورتر انتخاب کنید.
دلیلش این است که ارزش زمانی نزدیک سررسید تندتر از بین میرود. اختیاری که فروختهاید زودتر ارزشش را از دست میدهد و اختیاری که خریدهاید در آن روز هنوز ارزش زمانی دارد. در واقع زمان را میفروشید.
مزیت و نقطهضعف
- اگر سهم رشد نکند یا افت کند: زیان از اسپرد عمودی ساده کمتر است، چون اختیار دورتر هنوز ارزش زمانی دارد.
- انعطاف: در سررسید نزدیک، اگر اختیار فروختهشده بیارزش شود، اختیار دورتر در دست شما میماند و میتوانید با آن استراتژی تازهای بسازید.
- نقطهضعف: اگر سهم تند رشد کند، سود از اسپرد عمودی ساده کمتر میشود؛ چون اختیار نزدیکی که فروختهاید سریعتر از اختیار دوری که خریدهاید گران میشود.
محاسبهی سود و زیان
چون دو سررسید در کار است، نمودار معمولیِ سود و زیان برای این استراتژی درست نیست. مثل جلسههای قبل، سود و زیان را برای روز سررسید نزدیک حساب کنید:
- پایهی نزدیک، که فروختهاید: پرمیومی که گرفتهاید، منهای ارزش ذاتی آن در سررسید.
- پایهی دور، که خریدهاید: قیمت تئوریک آن در روز سررسید نزدیک، منهای مبلغی که پرداختهاید.
قیمت تئوریک را میتوانید از ماشینحساب آپشن سایت بگیرید. در ویدیو این محاسبه در اکسل و با چند تابعِ ساختهشده برای قیمت بلکشولز و سود و زیان انجام میشود.
اسپرد صعودی مورب
اختیار خرید با قیمت اعمال پایین و سررسید دور را میخرید و اختیار خرید با قیمت اعمال بالا و سررسید نزدیک را میفروشید.
مثال: سهم 1,100 ریال است. قیمتهای تئوریک اینهاست:
- اختیار خرید 1,000 ریالی: 30 روزه 127 ریال و 60 روزه 155 ریال.
- اختیار خرید 1,200 ریالی: 30 روزه 13 ریال و 60 روزه 35 ریال.
مقایسهی عددها
اگر در سررسید نزدیک کل موقعیت را ببندید:
- بیشترین زیان: ساده 114 ریال، مورب 142 ریال.
- بیشترین سود: ساده 86 ریال، مورب حدود 83 ریال.
- سربهسر: هر دو حدود 1,114 ریال.
- سهم روی 1,000 ریال: ساده 114 ریال زیان، مورب حدود 94 ریال زیان.
یعنی فقط در بخشی از قیمتها مورب بهتر است و در مجموع، از نظر بیشترین سود و زیان، برتری ندارد. ولی هدف موربسازی بستن موقعیت در سررسید نزدیک نیست.
فرضها و اعتبار نمودار
این عددها با این فرضاند که اختیارها، هم امروز و هم در سررسید نزدیک، نزدیک قیمت تئوریک معامله شوند. در عمل ممکن است گرانتر یا ارزانتر باشند.
وقتی سررسیدها یکی است، سود و زیان در هر قیمتِ سهم قطعی است. وقتی سررسیدها فرق دارند، قیمت پایهی دورتر برآورد است و نمودار کمتر قابل اتکاست.
مزیت اصلی: انعطاف
اگر در سررسید نزدیک سهم زیر 1,200 ریال باشد، اختیاری که فروختهاید بیارزش میشود و پرمیوم آن برای شما میماند. اختیار خرید 1,000 ریالی با 30 روزِ مانده هنوز در دست شماست. حالا با توجه به وضعیت تازهی سهم تصمیم میگیرید:
- انتظار صعود پرشتاب: همان اختیار را نگه دارید.
- انتظار صعود کمشتاب: یک اختیار خرید با قیمت اعمال بالاتر بفروشید؛ اسپرد صعودی میشود.
- انتظار نزول کمشتاب: یک اختیار خرید با قیمت اعمال پایینتر بفروشید؛ اسپرد نزولی میشود.
به این ترتیب از یک موقعیت چند بار سود میگیرید: یک بار از اختیار نزدیکی که بیارزش شد و دوباره از استراتژیای که روی اختیار دورتر میسازید.
اسپرد نزولی مورب
92 ریال دریافت خالص دارید. اگر تا سررسید نزدیک سهم زیر 1,000 ریال باشد، اختیار فروختهشده بیارزش میشود. آنوقت یک اختیار خرید 1,200 ریالی با 30 روزِ مانده دارید که برایش پولی ندادهاید و 92 ریال هم گرفتهاید. با این اختیار میتوانید هر استراتژی دیگری بسازید. در این حالت، نسخهی مورب از اسپرد نزولی ساده مفیدتر است.
اسپرد نسبتی مورب
اسپرد کال نسبتی را هم میشود مورب کرد: یک اختیار خرید 1,000 ریالیِ 60 روزه میخرید و دو اختیار خرید 1,200 ریالیِ 30 روزه میفروشید.
155 − 2 × 13 = 129
در نسخهی ساده، با هر دو سررسید 30 روزه، پرداخت خالص 101 ریال است.
127 − 2 × 13 = 101
بیشترین سود هر دو، روی 1,200 ریال، تقریباً یکی است. مزیت نسخهی مورب همان است: اگر سهم تا سررسید نزدیک زیر 1,200 ریال بماند، دو اختیار فروختهشده بیارزش میشوند و اختیار دورتر برای استراتژی بعدی میماند.
اسپرد معکوس مورب
اسپردهای معکوس را هم میشود مورب کرد؛ کافی است اختیاری که میفروشید سررسید نزدیکتر داشته باشد. شکل نمودار فرق زیادی نمیکند و مزیت، همان فرصتِ تصمیم دوباره در سررسید نزدیک است. همهی اسپردهای عمودی، تقویمی و معکوس را میشود مورب کرد.
مسیر یادگیری استراتژیهای اختیار خرید
با این جلسه استراتژیهای اختیار خرید تمام میشود. ترتیب پیشنهادی برای تمرین:
- شروع: خرید اختیار خرید، یا اگر سهم دارید، کاور کال.
- قدم بعد: اسپرد صعودی، اسپرد نزولی و اسپرد تقویمی.
- بالاتر: اسپرد کال نسبتی و فروش کال نسبتی.
- پیشرفته: اسپرد تقویمی نسبتی، اسپردهای مورب و اسپردهای معکوس.
بدون تمرینِ استراتژیهای ساده سراغ استراتژیهای پیشرفته نروید؛ ریسک آنها معمولاً بیشتر است.
پیشنیازها و توصیهی پایانی
پیش از استراتژیهای پیچیده باید اینها را خوب فهمیده باشید:
- فرق اختیار با سررسید دور و نزدیک.
- اثر در سود یا در زیان بودنِ هر پایه بر سود و ریسک کل موقعیت.
- فرق موقعیت خرید و موقعیت فروش روی یک پایه.
بهترین استراتژی آن است که بر آن مسلطترید. استراتژیای را که کامل نفهمیدهاید اول با مبلغ کم امتحان کنید و ابهامهایش را پیدا کنید. از جلسهی بعد، اختیار فروش و استراتژیهای آن شروع میشود.
آزمونک این درس
5 سؤال کوتاه برای اینکه ببینید نکتههای اصلی را گرفتهاید. بعد از هر جواب، توضیح آن را میبینید.
این ویدیو آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ قراردادی نیست. فهرست کامل دوره در مرکز آموزش، راهنمای مکتوب استراتژیها در راهنمای استراتژیها و مقررات در قواعد بازار.